Có một ngày tôi nhận ra Google Maps nhớ cuộc đời tôi giỏi hơn tôi tưởng
Chuyện bắt đầu rất tình cờ.
Một buổi tối cuối tuần, sau khi dọn dẹp góc làm việc ở nhà, tôi ngồi lướt điện thoại trong lúc chờ một bản báo cáo xuất dữ liệu. Không hiểu sao tôi lại mở Google Maps rồi bấm vào phần Timeline. Có lẽ chỉ vì tò mò xem tháng này mình đã đi đâu nhiều nhất.
Nhưng rồi tôi không dừng lại ở tháng này.
Tôi kéo ngược về năm ngoái.
Rồi năm trước nữa.
Rồi tận năm 2019.
Và chính lúc đó tôi bắt đầu cảm thấy hơi lạ.
Chỉ bằng vài cú vuốt màn hình, Google Maps hiện ra gần như toàn bộ lịch sử di chuyển của tôi trong nhiều năm. Những quán cà phê tôi từng ngồi làm việc mỗi sáng. Những tuyến đường tôi từng chạy xe đi làm khi còn ở công ty cũ. Những chuyến công tác mà bản thân thậm chí đã không còn nhớ chính xác ngày tháng.
Tôi nhìn những dấu chấm màu đỏ hiện lên trên bản đồ và bất giác nhận ra một điều khiến mình hơi chạnh lòng.
Rất nhiều nơi trong số đó tôi đã quên mất từ lâu.
Nhưng Google Maps thì vẫn nhớ.
Có những giai đoạn cuộc đời chỉ còn tồn tại trong dữ liệu
Khi còn trẻ, tôi luôn nghĩ những ký ức quan trọng sẽ ở lại mãi trong đầu mình.
Tôi từng tin rằng mình sẽ nhớ mãi quán cơm đầu tiên sau ngày nhận việc. Nhớ mãi con đường chạy xe dưới cơn mưa đầu mùa Sài Gòn. Nhớ mãi khoảng thời gian tăng ca tới 10 giờ đêm rồi ghé quán cà phê quen thuộc để ngồi thêm một tiếng mới về nhà.
Nhưng thực tế không như vậy.
Cuộc sống người trưởng thành diễn ra quá nhanh.
Một năm trôi qua trong những cuộc họp. Hai năm biến mất trong những deadline. Năm năm vụt qua lúc nào chẳng ai biết.
Có những nơi từng là một phần rất lớn trong cuộc sống của tôi nhưng giờ chỉ còn là cái tên trên bản đồ. Có những quãng thời gian từng khiến tôi nghĩ rằng mình sẽ nhớ cả đời nhưng rồi lại bị phủ bụi bởi những lo toan mới.
Thế nhưng Google Maps không quên.
Nó lưu lại tất cả một cách lạnh lùng và chính xác. Nó biết ngày nào tôi ghé một quán cà phê ở quận 1 tới bốn lần trong một tuần. Nó biết có một giai đoạn tôi thường xuyên xuất hiện ở bệnh viện vì người thân nằm viện. Nó biết thời điểm tôi đổi công việc khi tuyến đường đi làm đột ngột thay đổi hoàn toàn.
Nhìn lại những dữ liệu đó, tôi có cảm giác như đang đọc nhật ký của một người khác.
Một người mà tôi từng là.
Điều kỳ lạ là tôi không thấy sợ
Nhiều người khi nói về Google Maps thường nghĩ ngay đến quyền riêng tư.
Điện thoại biết mình ở đâu.
Google biết mình đi đâu.
Các công ty công nghệ biết quá nhiều về cuộc sống cá nhân.
Tôi hiểu những lo ngại đó.
Nhưng cảm xúc đầu tiên của tôi khi nhìn lại Timeline lại không phải sợ hãi.
Thứ tôi cảm thấy giống hoài niệm hơn.
Giống như khi vô tình tìm thấy một hộp ảnh cũ trong nhà kho. Giống như lúc mở lại Facebook và nhìn thấy những dòng trạng thái từ mười năm trước. Giống như khi nghe lại một bài nhạc từng gắn với một giai đoạn rất đặc biệt của cuộc đời.
Google Maps vô tình trở thành một cỗ máy thời gian.
Nó không lưu cảm xúc.
Nó không lưu tiếng cười.
Nó không lưu nước mắt.
Nhưng nó lưu những dấu chân.
Và đôi khi chỉ cần nhìn lại những dấu chân đó, mọi ký ức còn lại tự động quay trở về.
Tôi bắt đầu hiểu vì sao con người ngày càng phụ thuộc vào công nghệ
Chúng ta thường nói công nghệ khiến con người trở nên vô cảm.
Nhưng ở một góc độ nào đó, công nghệ cũng đang giúp chúng ta lưu giữ những thứ mà bộ não không còn đủ khả năng ghi nhớ.
Tôi không nhớ nổi mình đã ăn gì vào ngày 15 tháng 4 năm 2022.
Tôi không nhớ mình đi đâu vào chiều Chủ nhật cách đây ba năm.
Nhưng Google Maps nhớ.
Nghe có vẻ đáng sợ.
Nhưng cũng có phần an ủi.
Bởi càng lớn tuổi, tôi càng nhận ra trí nhớ của con người thực ra rất mong manh. Chúng ta tưởng mình sẽ nhớ mãi, nhưng rồi vẫn quên. Chúng ta nghĩ một khoảnh khắc nào đó cực kỳ quan trọng, nhưng vài năm sau lại chẳng còn nhớ rõ chi tiết.
Trong khi đó, những dữ liệu vô tri vẫn nằm đó.
Âm thầm.
Kiên nhẫn.
Chờ đến ngày chúng ta muốn nhìn lại.
Có lẽ điều đáng sợ nhất không phải Google biết quá nhiều
Sau khi ngồi xem Timeline gần một tiếng đồng hồ, tôi tắt điện thoại và nhìn ra ngoài cửa sổ.
Đường phố Sài Gòn vẫn đông như mọi ngày.
Dòng người vẫn đang di chuyển giữa những tòa nhà, những quán ăn, những văn phòng và những ngôi nhà giống như hàng triệu ngày trước đó.
Bất chợt tôi nghĩ rằng điều đáng sợ nhất không phải Google biết quá nhiều về tôi.
Điều đáng sợ hơn là chính tôi đang quên mất quá nhiều về cuộc đời mình.
Google Maps chỉ đơn giản là một tấm gương phản chiếu điều đó.
Nó cho tôi thấy những nơi tôi từng đi qua, những thói quen tôi từng có, những con người có lẽ từng xuất hiện trong cuộc sống của tôi ở những thời điểm khác nhau.
Và rồi tôi nhận ra một điều khá buồn nhưng cũng rất đẹp.
Cuộc đời của mỗi người thực chất được tạo nên từ hàng ngàn hành trình nhỏ bé như vậy. Chúng ta đi qua chúng quá nhanh nên thường không nhận ra giá trị của chúng cho đến khi nhìn lại.
Có lẽ vì thế mà đôi lúc tôi mở Google Maps không phải để tìm đường.
Tôi mở nó để tìm lại chính mình.