Nếu ai hỏi tôi món ăn nào gắn bó với tuổi sinh viên, những đêm thức xem bóng đá hay những ngày cuối tháng hết tiền, câu trả lời gần như chắc chắn là mì tôm. Chỉ cần vài phút đun nước, đập thêm quả trứng hoặc bỏ vài lát xúc xích là đã có một bữa ăn đủ để xoa dịu cái bụng đói.
Có lẽ cũng vì tình yêu rất đặc biệt ấy mà Việt Nam vừa sở hữu một “kỷ lục” khiến nhiều người bất ngờ: chúng ta là quốc gia tiêu thụ mì ăn liền nhiều nhất thế giới nếu tính theo bình quân đầu người.
Điều thú vị là khi nghe câu hỏi “nước nào ăn mì nhiều nhất”, không ít người sẽ nghĩ ngay đến Trung Quốc vì dân số đông, hoặc Hàn Quốc vì hình ảnh những tô mì cay xuất hiện dày đặc trong phim truyền hình. Nhưng thống kê của Hiệp hội Mì ăn liền Thế giới (WINA) lại cho thấy người Việt trung bình ăn khoảng 81 suất mì mỗi năm, cao hơn Hàn Quốc với khoảng 79 suất và vượt khá xa nhiều quốc gia khác.
Nếu tính theo tổng lượng tiêu thụ thì Trung Quốc vẫn là thị trường khổng lồ với hàng chục tỷ gói mì mỗi năm nhờ dân số đông. Tuy nhiên, khi chia bình quân theo đầu người, Việt Nam mới là cái tên dẫn đầu. Nói vui một chút thì ở nước mình, từ học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng cho đến những người đi làm ca đêm, ai cũng từng có ít nhất một giai đoạn “sống nhờ” mì gói.
Tôi luôn thấy mì tôm có một vị trí rất kỳ lạ trong văn hóa ăn uống. Đó không phải món sang trọng để mời khách, cũng chẳng phải đặc sản du lịch, nhưng hầu như căn bếp nào cũng có vài gói cất sẵn. Nó giống như một phương án dự phòng đáng tin cậy, luôn ở đó khi tủ lạnh hết đồ ăn hoặc khi quá mệt để nấu nướng cầu kỳ.
Điều đáng nói là mì ăn liền ngày nay không còn đơn thuần là món ăn giá rẻ. Các hãng sản xuất liên tục đưa ra những dòng cao cấp hơn với sợi mì cải tiến, nước dùng đậm đà và nguyên liệu phong phú. Không ít người sẵn sàng bỏ thêm tiền để thưởng thức những phiên bản có thịt thật, hải sản hay hương vị vùng miền.
Ngay cả nhiều đầu bếp nổi tiếng trên thế giới cũng không giấu tình cảm dành cho mì ăn liền. Họ xem đây là một nguyên liệu thú vị có thể biến tấu thành những món ăn sáng tạo bằng cách kết hợp với bơ, nước dùng, rau củ hay các loại thịt nướng. Một gói mì bình dân đôi khi vẫn có thể xuất hiện trên bàn ăn của những nhà hàng danh tiếng nếu được chế biến theo cách phù hợp.
Tất nhiên, yêu thích không đồng nghĩa với việc nên ăn quá thường xuyên. Các chuyên gia dinh dưỡng vẫn khuyến nghị sử dụng mì ăn liền ở mức hợp lý và bổ sung thêm rau xanh, trứng, thịt hoặc các nguồn đạm khác để bữa ăn cân bằng hơn. Xét cho cùng, đây là thực phẩm tiện lợi chứ không phải giải pháp thay thế hoàn toàn cho chế độ ăn đa dạng.
Nhưng dù nhìn dưới góc độ nào, khó có thể phủ nhận mì tôm đã trở thành một phần của cuộc sống hiện đại. Nó xuất hiện trong những chuyến đi xa, những ca làm việc muộn, những đêm thức xem World Cup hay đơn giản là lúc cơn đói ghé đến quá bất ngờ.
Và có lẽ chính sự quen thuộc ấy đã giúp Việt Nam đứng đầu thế giới về lượng mì ăn liền tiêu thụ trên đầu người. Một thành tích nghe vừa thú vị, vừa khiến nhiều người bật cười vì nhận ra: hóa ra những gói mì trong căn bếp của mình cũng đang góp phần vào một thống kê mang tầm quốc tế.