Nghịch lý Infantino: Người bị chỉ trích nhiều nhất lại là người chiến thắng nhiều nhất?
Nếu theo dõi truyền thông bóng đá vài năm gần đây, rất dễ có cảm giác rằng Gianni Infantino đang trở thành một trong những nhân vật gây tranh cãi nhất của thể thao thế giới. Ông bị chỉ trích vì mở rộng World Cup, vì FIFA Club World Cup, vì lịch thi đấu ngày càng dày đặc và cả vì những mối quan hệ chính trị ngày càng xuất hiện công khai hơn. Đối với không ít người hâm mộ truyền thống, Infantino là biểu tượng của một FIFA ngày càng thương mại hóa và xa rời những giá trị cũ.
Thế nhưng điều thú vị là tất cả những chỉ trích đó dường như không làm suy yếu vị thế của ông. Infantino tái đắc cử năm 2019 mà không có đối thủ cạnh tranh. Bốn năm sau, ông tiếp tục giữ ghế chủ tịch FIFA theo cách tương tự. Nếu không có biến động bất thường nào xảy ra, rất nhiều người tin rằng cuộc bầu cử năm 2027 cũng sẽ kết thúc với kết quả quen thuộc.
Đó chính là nghịch lý lớn nhất của FIFA hiện đại. Người bị chất vấn nhiều nhất bên ngoài tổ chức lại là người nhận được nhiều sự ủng hộ nhất bên trong tổ chức. Câu hỏi là tại sao điều tưởng như mâu thuẫn đó lại có thể cùng tồn tại suốt nhiều năm như vậy.
Chúng ta đang nhìn FIFA bằng hai lăng kính khác nhau
Phần lớn người hâm mộ thường nhìn FIFA từ góc độ của những người xem bóng đá. Họ quan tâm tới chất lượng trận đấu, tới thể trạng cầu thủ và tới việc những giải đấu lớn có còn giữ được giá trị đặc biệt hay không. Khi World Cup tăng từ 32 đội lên 48 đội và số trận đấu tăng từ 64 lên 104, phản ứng đầu tiên của rất nhiều người là lo ngại.
Nỗi lo đó hoàn toàn có lý. Một giải đấu dài hơn đồng nghĩa với việc các cầu thủ phải thi đấu nhiều hơn và các CLB phải chịu thêm áp lực về lịch trình. Nhiều người sợ rằng việc mở rộng quá nhanh có thể khiến World Cup mất đi phần nào sự tinh hoa vốn làm nên sức hấp dẫn của nó trong nhiều thập kỷ.
Nhưng đó chỉ là một nửa câu chuyện. Bởi FIFA không chỉ tồn tại để phục vụ những nền bóng đá lớn nhất hành tinh. FIFA là một tổ chức toàn cầu với 211 liên đoàn thành viên, và mỗi liên đoàn lại nhìn thế giới bóng đá theo một cách rất khác.
FIFA không được điều hành bằng cảm xúc của người hâm mộ
Một điều rất dễ bị quên trong các cuộc tranh luận về FIFA là cơ chế quyền lực của tổ chức này. FIFA không hoạt động theo logic của mạng xã hội, nơi tiếng nói lớn nhất thuộc về những người nổi tiếng hoặc những thị trường đông khán giả nhất. Trong hệ thống bầu cử của FIFA, mỗi liên đoàn thành viên đều có đúng một lá phiếu.
Điều đó có nghĩa Đức có một phiếu bầu. Brazil có một phiếu bầu. Argentina có một phiếu bầu. Nhưng Curacao, Fiji hay Quần đảo Cook cũng có đúng một phiếu bầu giống như vậy.
Khi nhìn từ góc độ này, rất nhiều quyết định của Infantino bắt đầu trở nên dễ hiểu hơn. Ông không cần làm hài lòng riêng các cường quốc bóng đá. Điều ông cần là duy trì sự ủng hộ của đa số trong tổng số 211 thành viên.
FIFA Forward có thể là dự án quan trọng nhất thời Infantino
Khi nhắc đến Infantino, người ta thường nói về World Cup 48 đội hoặc FIFA Club World Cup. Tuy nhiên, có thể chương trình ảnh hưởng lớn nhất của ông lại là FIFA Forward. Đây là dự án mà FIFA sử dụng để phân bổ nguồn tiền khổng lồ cho các liên đoàn thành viên trên toàn thế giới.
Trong giai đoạn 2016 đến 2022, FIFA đã phân bổ khoảng 2,8 tỷ USD thông qua chương trình này. Hơn 1.600 dự án phát triển bóng đá được triển khai ở nhiều khu vực khác nhau. FIFA cũng cho biết nguồn đầu tư dành cho phát triển bóng đá hiện cao hơn khoảng 7 đến 8 lần so với thời kỳ trước năm 2016.
Đối với những nền bóng đá giàu có như Anh hay Đức, các khoản hỗ trợ này có thể không tạo ra thay đổi quá lớn. Nhưng đối với nhiều quốc gia nhỏ ở châu Phi, Caribe hoặc châu Đại Dương, số tiền đó đủ để xây sân tập mới, mở học viện trẻ hoặc duy trì hoạt động của các đội tuyển quốc gia. Đó là những thay đổi rất thực tế và rất dễ nhìn thấy.
World Cup 48 đội trông khác nhau tùy nơi bạn đứng
Tại London hay Madrid, World Cup 48 đội thường được nhìn nhận như một quyết định mang tính thương mại. Nhiều người lo ngại rằng chất lượng chuyên môn sẽ bị pha loãng và giải đấu sẽ trở nên quá dài. Đó là góc nhìn phổ biến ở những quốc gia vốn đã quen với việc dự World Cup.
Nhưng tại Uzbekistan, Jordan hay Curacao, World Cup 48 đội lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác. Nó mở ra cơ hội lần đầu tiên được góp mặt ở sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới. Đối với những nền bóng đá từng nghĩ rằng World Cup là giấc mơ ngoài tầm với, việc mở rộng giải đấu giống như một cánh cửa mới vừa được mở ra.
Bởi vậy, cùng một quyết định nhưng lại tạo ra những cảm xúc rất khác nhau. Với người này, đó là sự suy giảm chất lượng. Với người khác, đó là cơ hội lịch sử.
Thành công lớn nhất của Infantino có thể nằm ở tiền
Bóng đá hiện đại thích nói về giá trị, truyền thống và bản sắc. Tuy nhiên, khi nhìn vào cách các tổ chức thể thao vận hành, tiền vẫn luôn là yếu tố quyết định rất nhiều thứ. Infantino hiểu điều đó rõ hơn phần lớn những người chỉ trích ông.
Theo báo cáo tài chính FIFA, doanh thu năm 2025 đạt khoảng 2,661 tỷ USD. FIFA cũng dự kiến hoàn thành chu kỳ 2023–2026 với tổng doanh thu khoảng 13 tỷ USD. Đến tháng 3/2026, tổ chức này tiếp tục công bố mục tiêu 14 tỷ USD cho chu kỳ tiếp theo từ 2027 đến 2030.
Những con số đó không chỉ là thành tích tài chính. Chúng là nền tảng giúp FIFA tiếp tục mở rộng các chương trình hỗ trợ cho 211 liên đoàn thành viên. Và chính nguồn lực tài chính ấy tạo ra sức mạnh chính trị rất lớn cho Infantino trong nội bộ tổ chức.
Có thể cả hai phía đều đúng
Điều khiến câu chuyện về Infantino trở nên thú vị là không bên nào hoàn toàn sai. Những người phản đối có lý do chính đáng khi lo ngại về lịch thi đấu, về sự thương mại hóa và về nguy cơ bóng đá bị khai thác quá mức. Những câu hỏi họ đặt ra hoàn toàn đáng để tranh luận.
Nhưng những người ủng hộ cũng có lý do của riêng mình. Họ nhìn thấy nhiều nguồn lực hơn cho bóng đá trẻ, nhiều cơ hội hơn cho các quốc gia nhỏ và nhiều suất tham dự World Cup hơn cho những khu vực từng bị bỏ lại phía sau. Đó cũng là những thay đổi rất thực và rất khó phủ nhận.
Có lẽ vì thế mà Infantino vừa là một trong những chủ tịch FIFA bị tranh cãi nhiều nhất, vừa là một trong những người có nền tảng quyền lực vững chắc nhất. Ông có thể không phải nhân vật được yêu mến nhất trong bóng đá thế giới. Nhưng ở thời điểm hiện tại, ông vẫn là người đang chiến thắng nhiều nhất.