Đó là nơi những người xa lạ cùng hò hét vì một bàn thắng, nơi những ông chủ quán thức đến sáng để phục vụ khách và nơi hàng nghìn câu chuyện đời thường được kể xen giữa tiếng bình luận bóng đá. Khi World Cup 2026 đang đến gần, tôi tin rằng một lần nữa, các quán cà phê Việt Nam sẽ không chỉ là nơi chiếu bóng đá. Chúng sẽ trở thành một phần của giải đấu theo cách rất riêng của người Việt.
Với nhiều quán cà phê, World Cup giống một mùa Tết thứ hai
Người ngoài ngành đôi khi khó hình dung được World Cup có thể tạo ra thay đổi lớn đến mức nào đối với hoạt động kinh doanh của một quán cà phê.
Trong phần lớn thời gian của năm, các quán cà phê vận hành theo những nhịp điệu khá quen thuộc. Buổi sáng là khách văn phòng. Buổi trưa là những cuộc gặp ngắn. Buổi tối là những nhóm bạn trò chuyện hoặc làm việc. Nhưng cứ mỗi khi World Cup xuất hiện, mọi quy luật ấy gần như bị đảo lộn hoàn toàn.
Những khung giờ vốn vắng khách nhất lại trở thành giờ cao điểm. Một giờ sáng, hai giờ sáng hay ba giờ sáng đột nhiên đông hơn cả giờ tan tầm. Chủ quán phải tính toán lại nhân sự, nguồn nguyên liệu và thậm chí cả cách bố trí không gian để phục vụ hàng chục, đôi khi hàng trăm người cùng lúc.
Tôi có một người bạn từng kinh doanh cà phê ở quận Bình Thạnh. Anh ấy nói vui rằng nhiều quán chuẩn bị cho World Cup nghiêm túc chẳng khác gì chuẩn bị cho dịp Tết Nguyên đán. Người ta đầu tư màn hình lớn hơn, nâng cấp âm thanh, thay đổi cách sắp xếp bàn ghế và lên kế hoạch nhân sự từ nhiều tuần trước ngày khai mạc. Không phải vì một trận đấu kéo dài chín mươi phút, mà vì cả tháng World Cup có thể tạo ra doanh thu bằng nhiều tháng bình thường cộng lại.
World Cup biến quán cà phê từ nơi bán nước thành nơi bán trải nghiệm
Điều thú vị là phần lớn khách hàng đến quán trong mùa World Cup không chỉ để xem bóng đá.
Nếu mục tiêu duy nhất là theo dõi trận đấu, họ hoàn toàn có thể ở nhà. Chất lượng hình ảnh trên tivi gia đình ngày nay thậm chí còn tốt hơn rất nhiều quán cà phê nhỏ. Thế nhưng hàng triệu người vẫn chọn ra ngoài.
Lý do nằm ở trải nghiệm tập thể.
Bóng đá là một trong số rất ít hoạt động giải trí hiện nay vẫn giữ được sức mạnh kết nối đám đông. Một bàn thắng ở phút cuối khi xem một mình và một bàn thắng ở phút cuối giữa hàng trăm người tạo ra hai cảm xúc hoàn toàn khác nhau. Tiếng hò reo, những cái đập tay giữa người xa lạ, cảm giác cả quán cùng đứng bật dậy trong một khoảnh khắc là thứ không màn hình nào có thể tái tạo nếu bạn xem một mình.
Đó là lý do nhiều quán cà phê thành công nhất mùa World Cup không nhất thiết là những nơi có cà phê ngon nhất. Họ là những nơi tạo ra được bầu không khí đáng nhớ nhất. Trong những đêm như vậy, khách hàng không chỉ trả tiền cho một ly cà phê. Họ trả tiền để được trở thành một phần của đám đông.
Những người xa lạ thường trở nên thân thiết hơn sau một trận đấu
Có một nét văn hóa rất đặc biệt của World Cup ở Việt Nam mà tôi luôn thích quan sát.
Trong cuộc sống thường ngày, người Việt ở các thành phố lớn ngày càng sống tách biệt hơn. Chúng ta đi làm, về nhà, sử dụng điện thoại và tương tác với những nhóm người quen thuộc. Rất hiếm khi một người lạ bước vào cuộc trò chuyện của chúng ta.
Nhưng World Cup lại tạo ra ngoại lệ.
Tôi từng chứng kiến hai người đàn ông ngồi ở hai bàn khác nhau tranh luận về đội tuyển Argentina suốt một trận đấu rồi kết thúc bằng việc đổi số điện thoại cho nhau. Tôi từng thấy những nhóm bạn mới hình thành chỉ vì cùng cổ vũ Croatia hay cùng thần tượng Messi. Tôi từng thấy những người chưa từng quen biết cùng đứng dưới mưa sau trận chung kết chỉ để tiếp tục nói về bóng đá.
Những điều đó nghe có vẻ rất nhỏ, nhưng trong một xã hội ngày càng số hóa, khả năng tạo ra những kết nối trực tiếp như vậy thực sự đáng giá.
Có lẽ đó cũng là lý do các quán cà phê luôn đóng vai trò quan trọng trong văn hóa World Cup tại Việt Nam. Chúng không chỉ là địa điểm kinh doanh. Chúng là nơi con người gặp gỡ nhau.
World Cup 2026 có thể tạo ra những thay đổi mới cho ngành cà phê
World Cup 2026 sẽ khác những kỳ World Cup trước ở một điểm quan trọng.
Đây là kỳ World Cup đầu tiên diễn ra trong bối cảnh công nghệ phát triển đến mức hầu hết người hâm mộ đều có thể xem trận đấu trên điện thoại, máy tính bảng hoặc tivi thông minh với chất lượng rất cao. Điều này đồng nghĩa các quán cà phê sẽ phải cạnh tranh với sự tiện lợi của chính ngôi nhà khách hàng.
Tuy nhiên, chính điều đó lại khiến trải nghiệm cộng đồng trở nên quan trọng hơn.
Những quán chỉ đơn thuần bật trận đấu trên màn hình lớn có thể không còn đủ sức hút như trước. Thay vào đó, những nơi biết tạo ra không khí lễ hội, tổ chức các hoạt động tương tác, xây dựng cộng đồng người hâm mộ hoặc mang đến trải nghiệm độc đáo sẽ có nhiều lợi thế hơn.
Tôi nghĩ World Cup 2026 sẽ là lúc nhiều quán cà phê nhận ra rằng họ không còn bán sản phẩm nữa. Họ đang bán cảm xúc.
Và trong ngành dịch vụ, cảm xúc luôn là thứ có giá trị cao nhất.
Có những ký ức World Cup không gắn với đội bóng nào mà gắn với một quán cà phê
Khi nhớ lại các kỳ World Cup trước đây, điều khiến tôi ngạc nhiên là mình không nhớ hết tỷ số các trận đấu.
Tôi quên khá nhiều bàn thắng.
Tôi quên khá nhiều đội hình.
Tôi quên cả những cuộc tranh cãi từng rất nóng trên mạng xã hội.
Nhưng tôi vẫn nhớ rất rõ những quán cà phê mình từng ngồi.
Tôi nhớ chiếc màn hình cũ trong một con hẻm nhỏ năm 2006. Tôi nhớ quán cà phê sinh viên nơi cả nhóm ngồi chen chúc suốt World Cup 2010. Tôi nhớ những đêm World Cup 2014 khi vừa mới đi làm và vẫn cố thức đến sáng. Tôi nhớ những gương mặt quen thuộc xuất hiện ở cùng một nơi mỗi bốn năm một lần.
Khi nghĩ kỹ hơn, tôi nhận ra mình không chỉ nhớ bóng đá.
Tôi nhớ bối cảnh nơi bóng đá đã diễn ra.
Và với rất nhiều người Việt, bối cảnh ấy chính là quán cà phê.
Khi World Cup bắt đầu, quán cà phê sẽ lại trở thành một phần của câu chuyện
Đến năm 2026, công nghệ sẽ còn thay đổi rất nhiều thứ. Cách chúng ta xem bóng đá cũng có thể khác trước.
Nhưng tôi tin có một điều sẽ không thay đổi.
Vẫn sẽ có những quán cà phê bật đèn đến tận sáng. Vẫn sẽ có những chủ quán chạy đi chạy lại giữa các bàn trong lúc trận đấu diễn ra. Vẫn sẽ có những nhóm bạn hẹn nhau từ nhiều tuần trước. Vẫn sẽ có những người xa lạ cùng đứng dậy vì một bàn thắng ở phút bù giờ.
Và rồi nhiều năm sau, khi World Cup 2026 chỉ còn là ký ức, rất nhiều người sẽ không nhớ chính xác mình đã uống gì hôm đó hay đội nào ghi bàn trước.
Nhưng họ sẽ nhớ mình đã ở quán nào.
Bởi ở Việt Nam, World Cup chưa bao giờ chỉ được chơi trên sân cỏ. Một phần của nó luôn sống trong những quán cà phê sáng đèn suốt đêm, nơi bóng đá, kinh doanh và đời sống hòa vào nhau thành một nét văn hóa rất riêng mà khó nơi nào trên thế giới có được.