Trong bóng đá, từ “underdog” thường bị sử dụng một cách khá cảm tính.
Người ta nhìn vào tên tuổi, lịch sử hay vị trí trên bản đồ bóng đá thế giới rồi quyết định ai là đội yếu hơn. Nhưng khi World Cup bắt đầu, nhiều định kiến thường nhanh chóng bị phá vỡ. Và trận Qatar gặp Thụy Sĩ tại bảng C có thể là một ví dụ rất thú vị cho điều đó.
Nếu hỏi ngẫu nhiên một người hâm mộ bóng đá, phần lớn có lẽ sẽ trả lời rằng Qatar mới là đội cửa dưới. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu bởi Thụy Sĩ là cái tên quen thuộc hơn nhiều với các kỳ World Cup hiện đại. Họ thường xuyên vượt qua vòng loại, liên tục góp mặt ở các giải đấu lớn và sở hữu nhiều cầu thủ đang thi đấu tại những CLB hàng đầu châu Âu.
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, câu chuyện có thể không đơn giản như vậy.
Thụy Sĩ nhiều năm qua luôn được xem là đội tuyển rất khó chịu. Họ hiếm khi gây thất vọng nhưng cũng hiếm khi tạo ra những cơn địa chấn thực sự. Đội bóng này giống như một chiếc đồng hồ Thụy Sĩ đúng nghĩa: chính xác, ổn định và đáng tin cậy. Tuy nhiên, chính sự ổn định đó đôi khi lại khiến họ thiếu đi yếu tố bùng nổ cần thiết để trở thành hiện tượng của một kỳ World Cup.
Trong khi đó, Qatar bước vào giải đấu với một tâm thế hoàn toàn khác.
Sau cú sốc tại World Cup 2022 trên sân nhà, bóng đá Qatar đã trải qua nhiều thay đổi. Họ không còn mang áp lực của nước chủ nhà. Họ cũng không còn là đội tuyển phải chứng minh mình xứng đáng xuất hiện ở sân chơi lớn nhất thế giới. Thay vào đó, Qatar bước vào World Cup 2026 với tư cách một đội bóng hiểu rất rõ giới hạn của mình và biết cách tận dụng những gì mình có.
Điều khiến tôi thấy thú vị ở Qatar là họ luôn bị đánh giá thấp hơn thực lực.
Người ta thường nhớ đến ba trận thua tại World Cup 2022 mà quên mất rằng đây là đội tuyển từng vô địch Asian Cup 2019 bằng một hành trình gần như hoàn hảo. Họ cũng sở hữu một hệ thống đào tạo trẻ được đầu tư mạnh mẽ trong hơn một thập kỷ. Nhiều cầu thủ hiện tại đã chơi cùng nhau từ các đội trẻ và hiểu nhau đến từng pha di chuyển.
Đó là thứ không dễ mua bằng tiền.
Nếu xét riêng về chất lượng cá nhân, Thụy Sĩ có thể nhỉnh hơn. Những cầu thủ đang thi đấu tại Bundesliga, Premier League hay Serie A mang đến kinh nghiệm ở môi trường cạnh tranh khắc nghiệt nhất thế giới. Tuy nhiên, World Cup chưa bao giờ chỉ là cuộc chơi của những cái tên nổi tiếng.
Morocco đã chứng minh điều đó năm 2022.
Croatia cũng từng chứng minh điều tương tự ở các giải đấu gần đây.
Điều quyết định thành bại ở World Cup đôi khi lại nằm ở khả năng duy trì kỷ luật chiến thuật, sự gắn kết tập thể và khả năng tận dụng khoảnh khắc. Đây lại là những yếu tố mà Qatar không hề thua kém.
Có một điều khá thú vị là cả Qatar lẫn Thụy Sĩ đều không thực sự thích vai trò ứng viên.
Họ không phải Brazil. Họ không phải Pháp. Họ cũng không phải Tây Ban Nha hay Argentina. Hai đội tuyển này thường chơi tốt nhất khi không ai kỳ vọng quá nhiều vào họ. Chính vì vậy, cuộc đối đầu này có thể mang màu sắc rất khác những trận đấu lớn khác tại World Cup.
Nó sẽ không phải màn trình diễn của những siêu sao trị giá hàng trăm triệu euro.
Nó có thể là cuộc đấu của tổ chức, của chiến thuật và của những chi tiết rất nhỏ. Một pha phản công chuẩn xác, một tình huống cố định được chuẩn bị kỹ lưỡng hay thậm chí một sai lầm cá nhân cũng đủ thay đổi cục diện.
Vậy ai mới là underdog thật sự?
Nếu xét theo danh tiếng, đó chắc chắn là Qatar.
Nhưng nếu xét theo kỳ vọng của người hâm mộ toàn cầu, có lẽ Thụy Sĩ mới là đội chịu nhiều áp lực hơn. Họ là đội được đánh giá cao hơn, sở hữu nhiều cầu thủ nổi tiếng hơn và được kỳ vọng phải giành chiến thắng. Trong khi đó, Qatar bước vào trận đấu với tâm thế của một đội không có gì để mất.
Mà lịch sử World Cup đã chứng minh rất nhiều lần rằng những đội không có gì để mất thường là những đội nguy hiểm nhất.
Có thể sau 90 phút, Thụy Sĩ sẽ chứng minh đẳng cấp của một đội tuyển châu Âu giàu kinh nghiệm. Nhưng cũng có thể Qatar sẽ khiến tất cả phải nhớ rằng khoảng cách giữa các nền bóng đá đang ngày càng thu hẹp.
Và biết đâu, khi nhìn lại bảng C sau vài ngày nữa, chúng ta sẽ nhận ra rằng đội bị xem là underdog từ đầu lại không phải là underdog thực sự. Đó chính là vẻ đẹp mà World Cup luôn mang lại suốt nhiều thập kỷ qua.