Trong phần lớn cuộc đời, tôi bận sống đến mức quên kiểm tra xem mình đang sống như thế nào
Mười năm nghe có vẻ không dài. Chúng ta thường nói về một thập kỷ như thể đó chỉ là vài trang lịch bị xé đi. Nhưng khi ngồi xuống và thật sự nhìn lại, tôi nhận ra mười năm đủ dài để một người trẻ trở thành người trưởng thành, đủ dài để một công việc tạm thời trở thành sự nghiệp, đủ dài để những người từng rất quan trọng trong cuộc sống bỗng dưng chỉ còn xuất hiện trong ký ức.
Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là trong suốt khoảng thời gian ấy, tôi luôn nghĩ mình đang làm đúng. Tôi học cách làm việc chăm chỉ hơn. Tôi cố gắng kiếm nhiều tiền hơn. Tôi đặt ra những mục tiêu mới mỗi khi hoàn thành mục tiêu cũ. Tôi sống giống như rất nhiều người khác đang sống, nghĩa là luôn hướng mắt về phía trước và tin rằng hạnh phúc nằm ở một cột mốc nào đó phía xa.
Khi còn trẻ, tôi nghĩ mình sẽ hạnh phúc khi có công việc ổn định. Sau khi có công việc ổn định, tôi nghĩ mình sẽ hạnh phúc khi thu nhập tốt hơn. Khi thu nhập tốt hơn, tôi lại nghĩ hạnh phúc sẽ đến khi có một căn nhà đẹp hơn, một chiếc xe tốt hơn hoặc một vị trí cao hơn trong công việc. Cứ như thế, hạnh phúc luôn xuất hiện ở phía trước mặt tôi nhưng chưa bao giờ nằm trong hiện tại.
Bây giờ nhìn lại, tôi mới thấy mình đã dành rất nhiều năm để theo đuổi cuộc sống mà quên mất việc quan sát chính cuộc sống ấy.
Điều đáng sợ nhất không phải câu trả lời, mà là khả năng câu trả lời không như mình mong đợi
Tôi còn nhớ rất rõ lần đầu tiên câu hỏi đó xuất hiện một cách nghiêm túc trong đầu mình. Đó không phải vào một ngày tồi tệ. Ngược lại, đó là một ngày hoàn toàn bình thường. Công việc ổn. Tài chính ổn. Cuộc sống không có biến cố gì đáng kể.
Nhưng chính sự bình thường ấy lại khiến tôi thấy bất an.
Tôi ngồi một mình trong quán cà phê quen thuộc, nhìn dòng người ngoài cửa kính và bất ngờ tự hỏi: nếu bỏ hết những thứ đang sở hữu sang một bên, liệu mình có thật sự hạnh phúc không?
Điều kỳ lạ là tôi không trả lời ngay được.
Tôi có thể trả lời rất nhanh những câu hỏi liên quan đến công việc. Tôi biết mục tiêu nghề nghiệp của mình là gì. Tôi biết mình muốn đạt được điều gì trong vài năm tới. Tôi biết mình đang cố gắng vì điều gì.
Nhưng khi câu hỏi chuyển thành “Mình có hạnh phúc không?”, mọi thứ bỗng trở nên mơ hồ.
Khoảnh khắc đó khiến tôi nhận ra một điều khá đáng sợ. Chúng ta dành rất nhiều thời gian để đo lường thành công nhưng lại rất ít thời gian để đo lường hạnh phúc. Chúng ta biết lương tháng của mình là bao nhiêu. Chúng ta biết mình đã tiết kiệm được bao nhiêu tiền. Chúng ta biết mình đang đứng ở đâu trong sự nghiệp. Nhưng đôi khi lại không biết mình đang đứng ở đâu trong cuộc sống.
Hạnh phúc hóa ra không giống những gì tôi tưởng lúc hai mươi tuổi
Nếu hỏi tôi cách đây mười năm hạnh phúc là gì, tôi chắc chắn sẽ đưa ra một danh sách rất cụ thể. Tôi sẽ nói về công việc tốt, thu nhập cao, sự công nhận của người khác và cảm giác thành công.
Ngày ấy tôi tin rằng hạnh phúc là thứ có thể đạt được giống như một mục tiêu.
Chỉ cần cố gắng đủ nhiều.
Chỉ cần kiên trì đủ lâu.
Chỉ cần thành công hơn hiện tại.
Nhưng càng sống lâu, tôi càng nhận ra hạnh phúc không hoạt động theo cách đó.
Có những thời điểm tôi đạt được nhiều thứ hơn mình từng mong đợi nhưng lại không cảm thấy vui như tưởng tượng. Ngược lại, có những ngày rất bình thường, chẳng có thành tựu nào đáng kể, nhưng tôi lại cảm thấy nhẹ nhõm và bình yên đến lạ.
Tôi bắt đầu nhận ra hạnh phúc không phải là đích đến mà tuổi trẻ thường vẽ ra. Nó giống một trạng thái hơn. Nó xuất hiện trong những buổi tối được về nhà đúng giờ. Nó nằm trong bữa cơm ăn cùng người thân mà không phải liên tục kiểm tra điện thoại. Nó hiện diện trong những cuộc trò chuyện không cần mục đích cụ thể. Nó đến từ cảm giác mình đang sống đúng với giá trị của bản thân thay vì cố gắng trở thành phiên bản mà người khác mong đợi.
Điều buồn cười là rất nhiều thứ trong số đó tôi từng xem là bình thường và không đáng để ý.
Có những thành công khiến người khác ngưỡng mộ nhưng lại không khiến mình hạnh phúc
Một trong những bài học lớn nhất mà mười năm vừa qua dạy tôi là thành công và hạnh phúc không phải lúc nào cũng đi cùng nhau.
Có những giai đoạn nhìn từ bên ngoài, cuộc sống của tôi có vẻ rất ổn. Công việc tiến triển tốt. Thu nhập tăng lên. Những mục tiêu quan trọng lần lượt được hoàn thành. Nếu ai đó nhìn vào, họ có thể nghĩ tôi đang sống đúng với định nghĩa thành công mà xã hội thường nhắc tới.
Nhưng chỉ người trong cuộc mới biết có những thời điểm tôi mệt mỏi đến mức không còn thời gian tận hưởng những thứ mình đạt được. Tôi dành quá nhiều năng lượng để leo lên một ngọn đồi mà quên mất lý do mình bắt đầu leo từ đầu.
Khi còn trẻ, tôi nghĩ thành công sẽ tự động mang lại hạnh phúc. Sau này tôi mới hiểu rằng thành công chỉ giúp mở ra nhiều lựa chọn hơn. Việc những lựa chọn đó có khiến mình hạnh phúc hay không lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Câu hỏi đó đã thay đổi cuộc sống tôi như thế nào
Điều thú vị là cuộc đời tôi không thay đổi ngay sau khi đặt ra câu hỏi ấy. Không có khoảnh khắc giác ngộ nào xuất hiện. Không có quyết định bốc đồng nào được đưa ra.
Nhưng từ đó trở đi, tôi bắt đầu nhìn mọi thứ khác đi một chút.
Tôi bắt đầu chú ý nhiều hơn đến những điều khiến mình thật sự thấy vui thay vì những điều chỉ khiến mình trông thành công hơn trong mắt người khác. Tôi bắt đầu dành thời gian cho những mối quan hệ quan trọng thay vì luôn trì hoãn vì công việc. Tôi học cách từ chối một số cơ hội dù chúng nghe rất hấp dẫn, đơn giản vì tôi biết cái giá phải trả có thể là sự bình yên mà mình đang có.
Quan trọng hơn, tôi học cách thường xuyên tự hỏi bản thân câu hỏi ấy thay vì chỉ hỏi một lần rồi quên đi.
Bởi hạnh phúc không phải thứ có thể xác định vĩnh viễn. Những gì khiến ta hạnh phúc ở tuổi hai mươi có thể không còn phù hợp ở tuổi ba mươi hay bốn mươi. Con người thay đổi. Hoàn cảnh thay đổi. Giá trị sống cũng thay đổi theo.
Và vì thế, câu hỏi ấy luôn cần được hỏi lại.
Có lẽ đây là câu hỏi đáng giá nhất mà một người trưởng thành nên tự hỏi
Nhìn lại mười năm vừa qua, tôi không nhớ chính xác mình đã kiếm được bao nhiêu tiền. Tôi cũng không nhớ hết những mục tiêu đã hoàn thành hay những thất bại từng trải qua.
Nhưng tôi nhớ rất rõ khoảnh khắc lần đầu tiên dám ngồi xuống và hỏi chính mình: “Mình có hạnh phúc không?”
Không phải vì tôi tìm được câu trả lời hoàn hảo.
Mà vì từ giây phút đó, tôi bắt đầu sống có ý thức hơn về cuộc đời mình.
Có lẽ ai rồi cũng sẽ đến lúc phải đối diện với câu hỏi ấy. Có người hỏi ở tuổi ba mươi. Có người hỏi ở tuổi năm mươi. Có người mất cả đời mới đủ dũng cảm để hỏi.
Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng không nằm ở thời điểm.
Điều quan trọng là đừng sống quá lâu mà chưa từng một lần thành thật với chính mình.
Bởi đôi khi, một câu hỏi đúng còn có sức mạnh thay đổi cuộc đời hơn hàng trăm câu trả lời sai. Và trong tất cả những câu hỏi tôi từng tự đặt ra suốt nhiều năm trưởng thành, đây có lẽ là câu hỏi đáng giá nhất.