Có một điều khá thú vị khi xem tuyển Bồ Đào Nha những năm gần đây. Mỗi khi đội bóng áo đỏ ra sân, mọi ánh mắt đều đổ dồn về Cristiano Ronaldo, Bruno Fernandes hay Bernardo Silva. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, bạn sẽ nhận ra người khiến các hậu vệ phía trên chơi bóng bình tĩnh hơn lại là một chàng trai đứng cách khung thành hơn 50 mét.
Đó là Diogo Costa.
Có cảm giác anh không phải mẫu thủ môn thích tạo ra những pha bay người để lên trang nhất báo chí. Costa chơi thứ bóng đá rất điềm tĩnh, đọc tình huống sớm, chọn vị trí chuẩn và xử lý bóng bằng chân như một tiền vệ lùi sâu. Nhiều lúc xem anh phát động tấn công, tôi còn tưởng Roberto Martinez bố trí thêm một hậu vệ kiến thiết chứ không phải người gác đền.
Điều khiến tôi thích Costa là sự lạnh lùng. Trong những trận cầu lớn, anh hiếm khi thể hiện cảm xúc thái quá. Cản phá xong một cú sút khó, anh chỉ đứng dậy, chỉnh lại găng tay rồi tiếp tục chỉ huy hàng thủ như chưa có chuyện gì xảy ra.
Ở cấp câu lạc bộ, Costa trưởng thành từ lò đào tạo Porto và nhanh chóng trở thành một trong những thủ môn xuất sắc nhất Bồ Đào Nha. Anh từng nhiều lần cứu đội bóng bằng các pha cản phá phạt đền và được giới chuyên môn đánh giá là mẫu thủ môn hiện đại hiếm hoi kết hợp được phản xạ, khả năng chơi chân và sự tự tin trong việc triển khai bóng từ tuyến dưới.
World Cup 2026 cũng là thời điểm Costa bước vào giai đoạn chín nhất của sự nghiệp. Trong khi Ronaldo đã ngoài 40 tuổi và nhiều đồng đội kỳ cựu chuẩn bị khép lại hành trình quốc tế, thủ môn sinh năm 1999 đại diện cho thế hệ sẽ gánh vác tuyển Bồ Đào Nha trong nhiều năm tới.
Điều thú vị là những đội vô địch World Cup gần đây đều sở hữu một thủ môn đáng tin cậy. Argentina có Emiliano Martinez, Pháp từng có Hugo Lloris, Đức có Manuel Neuer, còn Tây Ban Nha năm 2010 là Iker Casillas. Những danh hiệu lớn hiếm khi thuộc về đội bóng có hàng công mạnh nhưng khung thành thiếu sự chắc chắn.
Với Bồ Đào Nha, Diogo Costa chính là tấm bảo hiểm ấy.
Nhiều người nhớ đến Ronaldo vì những cú sút xa hay các pha đánh đầu không tưởng. Nhưng nếu Seleção muốn tiến sâu tại World Cup lần này, sẽ có không ít trận đấu được quyết định bởi một pha cứu thua của Costa ở phút 88 thay vì một bàn thắng ở phút thứ 8.
Thực tế, áp lực dành cho thủ môn của Bồ Đào Nha chưa bao giờ nhỏ. Hàng công càng mạnh thì kỳ vọng chiến thắng càng lớn, đồng nghĩa sai lầm của người đứng cuối cùng càng dễ bị phóng đại. Costa hiểu điều đó và dường như chấp nhận nó như một phần của nghề nghiệp.
Tôi luôn có cảm giác những thủ môn giỏi thường không cần phải hét quá nhiều. Chỉ cần họ đứng trong khung thành, đồng đội phía trên đã tự nhiên cảm thấy yên tâm hơn. Costa mang đến đúng cảm giác ấy. Anh không phải ngôi sao xuất hiện dày đặc trên quảng cáo hay mạng xã hội, nhưng là kiểu cầu thủ khiến huấn luyện viên ngủ ngon trước một trận đấu lớn.
World Cup luôn là nơi tạo ra những người hùng bất ngờ. Có thể Ronaldo sẽ ghi bàn, Bruno sẽ kiến tạo hay Leão sẽ tạo nên khoảnh khắc bùng nổ. Nhưng cũng hoàn toàn có khả năng khoảnh khắc quan trọng nhất của Bồ Đào Nha lại là một cú bay người cản phá của Diogo Costa trong loạt luân lưu.
Nếu điều đó xảy ra, đừng ngạc nhiên. Bởi đôi khi, con đường đến chức vô địch không bắt đầu từ tiền đạo, mà bắt đầu từ người đứng lặng lẽ trước khung thành.