Nếu ai đó nói với tôi cách đây 10 năm rằng sẽ có một kỳ World Cup mà các đội tuyển châu Á khởi đầu tốt hơn châu Âu, có lẽ tôi sẽ bật cười. Nhưng chỉ sau vài ngày đầu tiên của World Cup 2026, những con số trên bảng thống kê đang kể một câu chuyện rất khác. Một câu chuyện về sự tiến bộ âm thầm của bóng đá châu Á và sự thay đổi mà nhiều người vẫn chưa thật sự nhận ra.
Châu Á không còn đến World Cup để học hỏi
Có một thời gian rất dài, World Cup đối với nhiều đội tuyển châu Á giống như một chuyến tham quan hơn là một cuộc cạnh tranh thực sự. Người hâm mộ thường hy vọng đội nhà có thể kiếm được một trận hòa hoặc tạo ra một bất ngờ nho nhỏ trước khi rời giải trong danh dự.
Nhưng những gì diễn ra trong những ngày đầu tiên của World Cup 2026 cho thấy câu chuyện đó đang thay đổi. Hàn Quốc bị CH Czech dẫn trước nhưng vẫn ngược dòng giành chiến thắng 2-1 bằng sự lì lợm và bản lĩnh. Australia cũng không gặp nhiều khó khăn để đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ với tỷ số 2-0 trong một trận đấu mà họ kiểm soát thế trận tốt hơn nhiều người dự đoán.
Ngay cả Qatar, đội từng bị xem là một trong những đội yếu nhất World Cup 2022, cũng kiếm được điểm trước Thụy Sĩ bằng bàn gỡ ở những phút cuối cùng. Sau ba trận đấu, đại diện AFC có hai chiến thắng, một trận hòa và chưa nhận thất bại nào.
Những định kiến cũ đang dần sụp đổ
Tôi vẫn nhớ cảm giác mỗi khi bốc thăm World Cup diễn ra, các đội châu Á thường bị mặc định là “ngân hàng điểm” cho những đội tuyển châu Âu. Một đội hạng trung của UEFA thường được đánh giá cao hơn một đội mạnh của AFC chỉ vì họ đến từ châu Âu.
Nhưng thực tế vài năm gần đây đang chứng minh điều ngược lại. Đức từng thua Hàn Quốc tại World Cup 2018. Nhật Bản khiến cả Đức lẫn Tây Ban Nha ôm hận ở World Cup 2022. Và bây giờ đến lượt Hàn Quốc cùng Australia tiếp tục cho thấy rằng khoảng cách chuyên môn giữa hai châu lục đã thu hẹp rất nhiều.
Khi xem Australia đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ, tôi không còn cảm giác đây là một đội bóng nhỏ tạo bất ngờ trước ông lớn. Ngược lại, tôi thấy một đội tuyển được tổ chức tốt, giàu thể lực, giàu kinh nghiệm và hoàn toàn xứng đáng với chiến thắng của mình.
Thành quả của một quá trình kéo dài hàng chục năm
Điều thú vị là những kết quả này không xuất hiện một cách ngẫu nhiên. Chúng là thành quả của quá trình đầu tư kéo dài nhiều năm vào đào tạo trẻ, hệ thống giải đấu quốc nội và việc đưa cầu thủ ra nước ngoài thi đấu từ sớm.
Ngày nay, những cái tên như Son Heung-min, Lee Kang-in, Takefusa Kubo hay nhiều cầu thủ Australia đang thi đấu tại châu Âu không còn là ngoại lệ. Họ là sản phẩm của một thế hệ bóng đá mới, nơi các cầu thủ châu Á lớn lên trong môi trường cạnh tranh toàn cầu thay vì chỉ quanh quẩn trong khu vực.
Sự khác biệt lớn nhất nằm ở tư duy. Các đội tuyển châu Á không còn bước vào sân với tâm lý “cố gắng không thua”. Họ bước vào sân với niềm tin rằng mình có thể chiến thắng. Và đôi khi trong bóng đá đỉnh cao, niềm tin đó tạo ra khác biệt lớn hơn rất nhiều so với chiến thuật hay kỹ thuật.
World Cup 2026 có thể là giải đấu đánh dấu bước ngoặt
Tất nhiên, sẽ còn quá sớm để khẳng định cán cân quyền lực của bóng đá thế giới đã thay đổi. Những đội tuyển mạnh nhất châu Âu như Tây Ban Nha, Pháp, Anh, Đức hay Hà Lan vẫn chưa thi đấu hết các trận của mình. Chỉ cần vài vòng đấu nữa, mọi thống kê đều có thể đảo chiều.
Nhưng điều quan trọng nằm ở chỗ chúng ta không còn xem những chiến thắng của châu Á là phép màu nữa. Hàn Quốc thắng CH Czech không phải phép màu. Australia đánh bại Thổ Nhĩ Kỳ cũng không phải phép màu. Đó là kết quả của sự chuẩn bị tốt hơn, hệ thống tốt hơn và một nền bóng đá trưởng thành hơn.
Có lẽ điều đáng sợ nhất với các đội tuyển châu Âu lúc này không phải là việc họ thua một trận đấu. Điều đáng sợ hơn là việc họ bắt đầu nhận ra rằng những đội bóng châu Á bên kia sân không còn là những đối thủ dễ chịu như 10 hay 20 năm trước nữa.
Và nếu những ngày đầu tiên của World Cup 2026 đã cho chúng ta thấy điều gì, thì đó là việc bóng đá châu Á không còn đến World Cup để góp mặt. Họ đến đây để cạnh tranh thật sự. Thậm chí, trong một vài khoảnh khắc, họ đang làm điều đó tốt hơn cả châu Âu.