Kỳ World Cup đầu tiên mà streamer quan trọng hơn bình luận viên?
Tôi vẫn nhớ giọng nói của những bình luận viên trong các kỳ World Cup đầu tiên mình từng xem. Có những người mà chỉ cần nghe một câu quen thuộc là cả trận đấu lập tức hiện ra trong đầu, từ bàn thắng, khoảnh khắc ăn mừng cho đến cảm giác ngồi trước màn hình lúc nửa đêm. Với thế hệ lớn lên cùng truyền hình, bình luận viên không chỉ kể lại trận đấu mà còn trở thành một phần của ký ức bóng đá, gần giống như chính những cầu thủ xuất hiện trên sân.
Nhưng khi nhìn vào World Cup 2026, tôi bắt đầu có một cảm giác rất lạ. Đây có thể là kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử mà một bộ phận lớn khán giả trẻ biết đến tên của các streamer nhiều hơn tên của những người đang trực tiếp bình luận trận đấu. Nghe qua có vẻ hơi khó tin, nhưng càng quan sát cách internet đang vận hành, tôi càng thấy khả năng đó không hề xa vời.
Ngày xưa chúng ta xem bóng đá qua một giọng nói
Nếu bạn lớn lên trong giai đoạn từ những năm 1990 đến đầu những năm 2010, trải nghiệm xem bóng đá tương đối đơn giản. Người xem bật tivi, chọn đúng kênh phát sóng, rồi dành toàn bộ 90 phút cho những gì diễn ra trên màn hình. Bình luận viên khi đó gần như là người đồng hành duy nhất, là người giải thích, dẫn dắt và đôi khi còn thay mặt khán giả thể hiện cảm xúc.
Những kỳ World Cup ngày ấy được ghi nhớ không chỉ bởi các bàn thắng hay những khoảnh khắc lịch sử. Chúng còn được ghi nhớ qua cách người ta kể lại những khoảnh khắc đó. Một pha lập công đẹp đôi khi trở nên bất tử nhờ một câu bình luận đúng thời điểm, còn một trận đấu bình thường có thể trở nên đáng nhớ nhờ cảm xúc mà người cầm micro truyền tải đến hàng triệu khán giả.
Trong nhiều thập kỷ, đó là một dạng quyền lực rất đặc biệt. Người kể chuyện gần như quyết định cách chúng ta nhớ về bóng đá, bởi ngoài truyền hình ra, người hâm mộ không có quá nhiều lựa chọn khác để tiếp cận trận đấu.
Internet đã tạo ra một thế hệ người kể chuyện mới
Điều thay đổi trong mười năm qua thực ra không phải là bóng đá. Các trận đấu vẫn diễn ra trên sân cỏ, World Cup vẫn là World Cup, và những ngôi sao lớn vẫn xuất hiện như cách họ từng xuất hiện suốt nhiều thập kỷ. Thứ thay đổi là cách khán giả tiếp nhận và trải nghiệm bóng đá.
Ngày nay, một người có thể xem trận đấu trên màn hình lớn nhưng đồng thời mở TikTok trên điện thoại. Họ có thể theo dõi một streamer đang phản ứng trực tiếp, đọc bình luận trên X, xem meme trên Instagram và nghe podcast sau trận chỉ trong vài giờ. Bóng đá không còn đi theo một con đường duy nhất từ sân vận động tới màn hình tivi nữa, mà được chia thành vô số nhánh khác nhau trên internet.
Trong hệ sinh thái mới đó, streamer dần trở thành những người kể chuyện thế hệ mới. Họ không thay thế trận đấu, nhưng họ tạo ra một lớp trải nghiệm khác bao quanh trận đấu. Đối với rất nhiều khán giả trẻ, lớp trải nghiệm đó đôi khi quan trọng không kém những gì diễn ra trên sân.
IShowSpeed là biểu tượng của sự thay đổi này
Nếu phải chọn một cái tên đại diện cho xu hướng đó tại World Cup 2026, tôi nghĩ không ai phù hợp hơn IShowSpeed. Điều thú vị là Speed không phải nhà báo thể thao, không phải cựu cầu thủ, cũng không phải chuyên gia chiến thuật. Cậu ấy nổi tiếng đơn giản vì yêu bóng đá theo cách rất cảm xúc, rất bản năng và rất giống với cách hàng triệu người hâm mộ bình thường yêu bóng đá.
Speed hiện sở hữu hơn 54 triệu người đăng ký trên YouTube, con số mà rất nhiều đài truyền hình thể thao trên thế giới chỉ có thể mơ tới. Khi Cristiano Ronaldo ghi bàn, hàng triệu người không chỉ xem lại pha bóng đó mà còn muốn xem phản ứng của Speed. Khi World Cup bắt đầu, không ít khán giả trẻ háo hức chờ livestream của Speed hơn là chương trình bình luận trước trận trên truyền hình.
Đó là điều gần như không thể tưởng tượng được nếu quay lại thời World Cup 2002 hay 2006. Khi ấy, bình luận viên là trung tâm của trải nghiệm xem bóng đá. Còn năm 2026, nhiều người lại tìm đến streamer để cảm nhận bầu không khí của giải đấu.
FIFA cũng đang nhận ra điều đó
Điều thú vị nhất không phải là Speed nổi tiếng. Điều thú vị là FIFA hiểu rất rõ mức độ ảnh hưởng của những nhân vật như Speed và đang dần chấp nhận thực tế đó. Khi bài hát “World Cup (Champions)” của Speed được phát hành đầu tháng 6/2026 và nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem, phản ứng của FIFA không phải là phớt lờ hay giữ khoảng cách như trước đây.
Thay vào đó, các tài khoản chính thức của FIFA tương tác với Speed, chia sẻ nội dung liên quan và tận dụng sức ảnh hưởng của cộng đồng streamer để quảng bá cho giải đấu. Điều đó cho thấy cán cân quyền lực trong truyền thông thể thao đã thay đổi rất nhiều. Ngày trước, các tổ chức lớn quyết định điều gì là quan trọng. Ngày nay, internet có khả năng tự tạo ra những trung tâm ảnh hưởng mới mà ngay cả FIFA cũng không thể bỏ qua.
Có lẽ đó là khác biệt lớn nhất giữa World Cup 2026 và những kỳ World Cup trước đây. FIFA vẫn sở hữu giải đấu, nhưng họ không còn sở hữu toàn bộ cuộc trò chuyện xoay quanh giải đấu nữa.
Bình luận viên không biến mất, nhưng họ không còn độc quyền
Tôi không nghĩ streamer sẽ thay thế bình luận viên trong tương lai gần. Khi trận chung kết World Cup diễn ra, hàng tỷ người vẫn sẽ theo dõi tín hiệu truyền hình chính thức và vẫn cần những người chuyên nghiệp để mô tả diễn biến trên sân. Vai trò của bình luận viên vẫn rất quan trọng và sẽ còn tồn tại rất lâu.
Tuy nhiên, điều khác biệt là họ không còn độc quyền cảm xúc như trước đây. Ngày xưa, chỉ có một giọng nói dẫn dắt người xem. Ngày nay, có hàng trăm giọng nói cùng tồn tại, từ nhà báo, podcaster, streamer cho tới những người sáng tạo nội dung trên TikTok và YouTube.
Một trận đấu giờ đây không kết thúc khi trọng tài thổi còi mãn cuộc. Nó tiếp tục sống trên mạng xã hội, trong các clip reaction, các buổi livestream và hàng triệu cuộc thảo luận trực tuyến. Ở một số nơi trong hệ sinh thái đó, streamer đang có ảnh hưởng lớn hơn cả những người ngồi trong cabin bình luận.
World Cup 2026 có thể là bước ngoặt
Điều khiến World Cup 2026 trở nên đặc biệt là đây là kỳ World Cup đầu tiên diễn ra khi thế hệ TikTok đã thực sự trưởng thành. Những đứa trẻ từng xem YouTube trên điện thoại vào năm 2018 giờ đã trở thành những người trưởng thành với thói quen tiêu thụ nội dung hoàn toàn khác thế hệ trước. Họ không mặc định rằng truyền hình là trung tâm của thế giới bóng đá, bởi với họ internet mới là nơi mọi thứ diễn ra.
Đối với thế hệ này, trận đấu chỉ là một phần của trải nghiệm. Điều quan trọng không kém là những gì xảy ra trước trận, sau trận và xung quanh trận đấu trên mạng xã hội. Họ muốn xem meme, reaction, vlog hậu trường, livestream và những câu chuyện cá nhân từ các nhân vật mà họ theo dõi mỗi ngày.
Đó là lý do tôi nghĩ World Cup 2026 sẽ được nhớ đến như kỳ World Cup đầu tiên mà streamer có tầm ảnh hưởng ngang hàng với bình luận viên truyền thống. Không phải vì bình luận viên yếu đi, mà vì internet đã tạo ra quá nhiều người kể chuyện mới. Và rất có thể, nhiều năm sau khi giải đấu kết thúc, có những khoảnh khắc mà người ta nhớ đến không phải vì câu bình luận trên truyền hình, mà vì phản ứng của một streamer nào đó đang ngồi trước webcam ở bên kia địa cầu.