Có ai còn đủ sức trở thành biểu tượng toàn cầu như Beckham?
Tôi vẫn nhớ cảm giác nhìn thấy David Beckham xuất hiện trên một bảng quảng cáo khổng lồ cách đây gần hai mươi năm. Điều kỳ lạ là tấm biển đó không quảng bá cho bóng đá. Nó quảng bá nước hoa. Vài tuần sau, tôi lại thấy Beckham trên bìa một tạp chí thời trang. Rồi anh xuất hiện trong một quảng cáo điện thoại, một chiến dịch từ thiện và cả những bản tin giải trí vốn chẳng liên quan gì đến thể thao.
Đó là lúc tôi nhận ra Beckham không còn đơn thuần là một cầu thủ bóng đá nữa.
Anh đã trở thành một thứ gì đó lớn hơn rất nhiều.
Beckham nổi tiếng vượt ra ngoài bóng đá
Rất nhiều cầu thủ từng giỏi hơn Beckham trên sân cỏ. Ngay trong thế hệ của anh đã có Zidane, Ronaldo Nazario, Ronaldinho hay Figo. Nếu chỉ xét tài năng thuần túy, không nhiều người xếp Beckham ở vị trí số một. Nhưng điều khiến anh khác biệt nằm ở chỗ hàng triệu người biết đến Beckham mà chưa từng xem một trận bóng đá nào.
Đó là điều cực kỳ hiếm.
Beckham xuất hiện đúng vào thời điểm truyền hình vệ tinh, các tạp chí người nổi tiếng và văn hóa đại chúng toàn cầu đang bùng nổ. Anh khoác áo Manchester United trong giai đoạn đội bóng được xem nhiều nhất hành tinh, kết hôn với Victoria Beckham của Spice Girls đúng lúc ban nhạc này nổi tiếng trên toàn cầu, đồng thời sở hữu ngoại hình và phong cách khiến các thương hiệu thời trang, mỹ phẩm và quảng cáo đều muốn hợp tác.
Nói cách khác, Beckham không chỉ cưỡi trên làn sóng của thời đại. Anh trở thành một phần của làn sóng đó.
Messi và Ronaldo vĩ đại hơn, nhưng khác Beckham
Khi nói về những biểu tượng toàn cầu của bóng đá, người ta thường lập tức nhắc đến Messi và Ronaldo. Điều đó hoàn toàn hợp lý bởi đây là hai cầu thủ xuất sắc nhất thế hệ của họ và có lẽ là hai trong ba hoặc bốn cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử.
Nhưng điều thú vị là sự nổi tiếng của Messi và Ronaldo lại vận hành theo cách khác.
Messi trở thành biểu tượng vì anh quá xuất sắc. Ronaldo trở thành biểu tượng vì anh kết hợp giữa tài năng, hình ảnh và mạng xã hội. Trong khi đó, Beckham nổi tiếng theo một hướng đặc biệt hơn. Có những người không biết Beckham đá ở vị trí nào nhưng vẫn nhận ra anh ngay lập tức. Họ biết kiểu tóc của anh, biết gia đình anh, biết các chiến dịch quảng cáo anh tham gia và biết anh như một nhân vật văn hóa đại chúng.
Sự khác biệt đó rất quan trọng.
Messi và Ronaldo là những siêu sao bóng đá toàn cầu. Beckham từng là một ngôi sao toàn cầu trước rồi mới là cầu thủ bóng đá.
Thế giới ngày nay khiến việc xuất hiện một Beckham mới khó hơn
Có một nghịch lý thú vị trong thời đại mạng xã hội.
Ngày nay cầu thủ nổi tiếng hơn bao giờ hết. Một bài đăng của Ronaldo có thể tiếp cận hàng trăm triệu người chỉ trong vài giờ. Lamine Yamal hay Jude Bellingham sở hữu lượng người theo dõi mà những ngôi sao cách đây hai thập kỷ không thể tưởng tượng nổi.
Nhưng chính vì ai cũng nổi tiếng nên việc trở thành biểu tượng chung cho tất cả lại khó hơn.
Thời Beckham, cả thế giới gần như cùng xem một vài kênh truyền hình lớn, đọc cùng những tờ báo nổi tiếng và theo dõi cùng những ngôi sao. Ngày nay mỗi người sống trong một thuật toán riêng. Một thiếu niên ở Việt Nam, một nhân viên văn phòng ở Mỹ và một sinh viên ở Brazil có thể đang tiêu thụ ba thế giới nội dung hoàn toàn khác nhau.
Điều đó khiến sự chú ý bị phân mảnh.
Và một khi sự chú ý bị phân mảnh, việc tạo ra một biểu tượng toàn cầu thống nhất trở nên khó hơn rất nhiều.
Mbappe có thể là người gần nhất
Nếu phải chọn một ứng viên hiện tại, tôi nghĩ Kylian Mbappe là cái tên gần nhất với khái niệm “Beckham mới”.
Anh có tài năng ở đẳng cấp cao nhất, ngoại hình dễ nhận diện, khả năng giao tiếp tốt và sức hút vượt ra ngoài sân cỏ. Mbappe xuất hiện trong các chiến dịch quảng cáo toàn cầu, có ảnh hưởng xã hội lớn tại Pháp và thường xuyên được truyền thông quốc tế nhắc đến ngay cả khi không liên quan trực tiếp đến bóng đá.
Tuy nhiên, tôi vẫn cảm thấy có điều gì đó khác.
Người ta yêu mến Mbappe vì anh là một siêu sao bóng đá. Với Beckham, đôi khi người ta yêu mến anh mà quên mất anh là một cầu thủ bóng đá.
Khoảng cách ấy nhỏ nhưng lại rất lớn.
Yamal có thể là người của tương lai
Lamine Yamal là cái tên khiến tôi tò mò nhất.
Ở tuổi 18, cậu ấy đã nổi tiếng hơn phần lớn cầu thủ từng nổi tiếng trong cả sự nghiệp. Vô địch Euro, trở thành ngôi sao của Barcelona, được định giá 200 triệu euro và bước vào World Cup 2026 như một trong những gương mặt được săn đón nhất hành tinh.
Yamal sở hữu thứ mà các thương hiệu luôn tìm kiếm: tài năng phi thường, tuổi trẻ, cá tính tự nhiên và một câu chuyện đủ hấp dẫn để kể trong nhiều năm tiếp theo.
Nhưng Yamal vẫn còn quá trẻ.
Điều biến Beckham thành Beckham không chỉ là tài năng hay ngoại hình. Đó là việc anh duy trì vị thế ấy suốt hơn một thập kỷ, vượt qua những thất bại, những lời chỉ trích và những thay đổi của cả nền văn hóa đại chúng.
Không ai biết Yamal sẽ là ai khi 28 tuổi.
Có lẽ Beckham là sản phẩm của một thời đại không còn tồn tại
Càng nghĩ về điều này, tôi càng nghiêng về một kết luận đơn giản hơn.
Có thể câu hỏi không phải là ai sẽ trở thành Beckham mới.
Có thể sẽ không có Beckham mới nào cả.
Beckham xuất hiện ở một thời điểm rất đặc biệt, nơi bóng đá đang toàn cầu hóa mạnh mẽ, internet chưa phân mảnh thế giới thành hàng triệu cộng đồng nhỏ và văn hóa đại chúng vẫn có khả năng tạo ra những nhân vật mà gần như mọi người trên hành tinh đều biết đến.
Ngày nay, một cầu thủ có thể sở hữu một tỷ người theo dõi nhưng vẫn không tạo ra cảm giác “thuộc về tất cả mọi người” như Beckham từng làm.
Và có lẽ đó mới là điều khiến Beckham trở nên đặc biệt.
Anh không chỉ là biểu tượng của bóng đá.
Anh là biểu tượng của một thời đại mà cả thế giới vẫn còn đang nhìn về cùng một hướng.