Có một chi tiết rất dễ khiến người ta xúc động trong câu chuyện này:
20 con gà lôi lam mào trắng đang trên đường trở về nhà.
Không phải “được chuyển giao”.
Không phải “di dời”.
Mà là trở về.
Giữa thời đại mà internet mỗi ngày đều đầy những tin tức quá nhanh và quá lạnh, câu chuyện này lại khiến người ta dừng lại vài giây lâu hơn bình thường. Bởi sâu bên trong, ai cũng hiểu cảm giác được quay về nơi mình thuộc về là điều đặc biệt thế nào.
Những con chim đó sinh ra ở châu Âu. Chúng lớn lên trong các chương trình nhân giống tại Đức, Bỉ hay Cộng hòa Czech. Có những con chưa từng nhìn thấy rừng Việt Nam lần nào.
Nhưng bằng một cách rất kỳ lạ, quê hương của chúng vẫn là Việt Nam.
Là những cánh rừng miền Trung từng có tiếng chim vang lên giữa sương sớm. Là vùng đất từ Hà Tĩnh tới Huế, nơi loài chim này từng tồn tại trước khi biến mất khỏi tự nhiên suốt hàng chục năm.
Người ta gọi đó là bản năng.
Nhưng đôi khi nó nghe giống ký ức hơn.
Có lẽ vì vậy mà câu chuyện này chạm tới cảm xúc của rất nhiều người. Bởi nó không chỉ là chuyện bảo tồn một loài chim quý hiếm. Nó giống một hành trình trở về sau rất nhiều năm lưu lạc hơn.
Trong những bức ảnh từ Tierpark Berlin, những chiếc thùng vận chuyển được đặt ngay ngắn trước giờ khởi hành. Bên trong là 20 con gà lôi lam mào trắng, loài chim được xem là cực kỳ nguy cấp và gần như biến mất ngoài tự nhiên Việt Nam từ đầu những năm 2000.
Chúng không biết mình đang bay đi đâu.
Nhưng chuyến bay đó đang đưa chúng về gần quê hương hơn bao giờ hết.
Điều khiến câu chuyện này đặc biệt nằm ở chỗ: rất ít loài trên thế giới có cơ hội thứ hai như vậy.
Nhiều loài động vật biến mất rồi mãi mãi không quay lại. Nhiều âm thanh từng tồn tại trong rừng giờ chỉ còn trong sách cũ hoặc ký ức của những người lớn tuổi.
Nhưng lần này, ít nhất vẫn có một cơ hội.
Một cơ hội để tiếng chim đó xuất hiện trở lại giữa rừng Việt Nam sau nhiều thập kỷ im lặng.
Có điều gì đó rất buồn khi nghĩ về chuyện một loài chim của Việt Nam lại phải sống sót ở tận châu Âu để chờ ngày được trở về.
Nhưng đồng thời, nó cũng khiến người ta thấy hy vọng.
Rằng đôi khi thiên nhiên vẫn chưa hoàn toàn bỏ cuộc với con người.
Những con chim ấy sẽ chưa được thả ngay vào tự nhiên. Chúng cần thời gian thích nghi với khí hậu, môi trường và tạo ra thế hệ mới sinh ra ngay trên chính quê hương mình.
Nghe tới đó, câu chuyện bỗng giống con người hơn bao giờ hết.
Bởi có những người cũng sống rất lâu ở một nơi khác, nhưng trong lòng vẫn luôn nghĩ về quê nhà. Có những cảm giác thuộc về không thể giải thích bằng khoảng cách địa lý hay số năm đã đi xa.
Quê hương đôi khi chỉ là nơi khiến mình thấy lòng yên lại.
Có lẽ vì vậy mà hai chữ “trở về” luôn có sức nặng rất đặc biệt.
Đặc biệt trong thời đại mà quá nhiều người đang sống giữa cảm giác lạc lõng. Người trẻ rời quê lên thành phố. Người trưởng thành sống giữa những lịch trình dày đặc và đôi lúc không còn nhớ lần cuối mình thật sự thấy bình yên là khi nào.
Nên khi đọc câu chuyện về 20 con chim bay hàng nghìn km để về nhà, người ta tự nhiên thấy nghèn nghẹn theo cách rất khó giải thích.
Bởi sâu bên trong, con người và động vật có lẽ giống nhau ở một điều:
Ai rồi cũng muốn được trở về nơi mình thuộc về.
Có thể đó là một khu rừng.
Một căn nhà cũ.
Một thành phố nhiều ký ức.
Hay chỉ là cảm giác được nghe lại âm thanh quen thuộc từng thuộc về tuổi thơ mình.
Điều đẹp nhất của câu chuyện này không nằm ở kỹ thuật vận chuyển hay những kế hoạch kéo dài hàng chục năm.
Mà nằm ở hình ảnh những con chim nhỏ đang bay qua nửa vòng Trái Đất để tìm lại quê hương của chính mình.
Giữa một thế giới ngày càng ồn và vội, đôi khi chỉ cần một câu chuyện như thế cũng đủ khiến người ta nhớ ra:
Được trở về luôn là một trong những điều đẹp nhất trên đời.