Jose Mourinho, một trong những chiến lược gia lừng danh nhất thế giới, đã phải kết thúc nhiệm kỳ của mình tại Fenerbahce theo cách không ai mong đợi: ra đi chỉ sau hai trận chính thức ở mùa giải mới. Khi Fenerbahce đưa ông về với sự kỳ vọng to lớn, ban lãnh đạo và người hâm mộ hy vọng Mourinho sẽ mang đến danh hiệu, đồng thời chấm dứt chuỗi thống trị kéo dài của Galatasaray tại Thổ Nhĩ Kỳ. Thế nhưng, giấc mơ ấy đã tan vỡ chỉ trong vòng vài tháng.
Mourinho được chào đón tại sân Sukru Saracoglu bằng buổi lễ ra mắt hoành tráng, với sự cổ vũ cuồng nhiệt từ hàng vạn CĐV. Hình ảnh ấy từng gợi nhớ đến những năm tháng ông còn là tâm điểm của bóng đá châu Âu, từ Chelsea, Inter Milan cho đến Real Madrid. Thế nhưng, khi ánh hào quang truyền thông qua đi, Mourinho phải đối diện với thực tế: ông không thể giúp Fenerbahce mang về danh hiệu, và quan trọng hơn, không thể chứng minh rằng bản thân còn đủ sức để xoay chuyển cục diện.
Mùa trước, Galatasaray tiếp tục vô địch Süper Lig, nới rộng khoảng cách với Fenerbahce lên tới 9 điểm, đồng thời bổ sung thêm Cúp Quốc gia. Trong khi đó, Mourinho thường xuyên xuất hiện trên mặt báo nhiều hơn vì những hành động gây tranh cãi bên ngoài đường biên. Từ tấm thẻ đỏ trong trận ra mắt, vụ “vặn mũi” HLV Okan Buruk cho đến những yêu cầu mời trọng tài ngoại cho derby Istanbul, Mourinho trở thành tâm điểm bàn tán, nhưng không phải nhờ thành tích.
Thất bại trước Benfica ở vòng play-off Champions League rạng sáng 28/8 đã trở thành dấu chấm hết. Không giành được vé dự sân khấu lớn nhất châu Âu, Fenerbahce mất đi nguồn thu quan trọng lẫn niềm tin từ người hâm mộ. Khi đội bóng tiếp tục khởi đầu Süper Lig bằng trận hòa đáng thất vọng trước Göztepe, ban lãnh đạo quyết định rằng sự kiên nhẫn không còn chỗ đứng.
Lý do chính thức mà CLB đưa ra là yếu tố chuyên môn, nhưng thực tế còn phức tạp hơn. Mourinho nhiều lần công khai chỉ trích ban lãnh đạo về chính sách chuyển nhượng, cho rằng chất lượng đội hình không đủ để cạnh tranh. Ông thậm chí từng phát biểu rằng mình “không biết” Phó Chủ tịch Hamdi Akin, dù đây là người từng công khai bảo vệ ông trước dư luận. Trong môi trường mà chính trị và bóng đá đan xen như Fenerbahce, những phát ngôn đó chẳng khác nào tự đẩy ông đến gần cửa rời đi.
Sự nghiệp của Mourinho từng được định nghĩa bởi những khoảnh khắc lịch sử. Ông đưa Porto vô địch Champions League, giúp Chelsea chấm dứt cơn khát danh hiệu quốc nội kéo dài nửa thế kỷ, đưa Inter Milan lên đỉnh châu Âu bằng cú ăn ba vĩ đại, làm nên kỷ lục 100 điểm cùng Real Madrid và mang danh hiệu về cho Manchester United sau kỷ nguyên Sir Alex Ferguson. Ông là một trong số ít HLV từng vô địch Champions League cùng hai CLB khác nhau – một dấu ấn khó phai trong lịch sử bóng đá.
Nhưng ánh hào quang ấy đã dừng lại từ rất lâu. Mourinho đã không giành chức vô địch quốc nội nào trong suốt 10 năm qua. Trong khi các đối thủ cùng thời như Pep Guardiola, Jurgen Klopp hay Carlo Ancelotti liên tục thay đổi và thích nghi với sự biến chuyển của bóng đá hiện đại, Mourinho vẫn trung thành với phong cách phòng ngự kỷ luật và chiến thuật tâm lý. Những yếu tố từng biến ông thành “Người đặc biệt” giờ lại khiến ông trở nên lỗi thời trong mắt nhiều người.
Mourinho vẫn là một cái tên tạo sức hút. Bất cứ nơi đâu ông xuất hiện, dư luận lại bùng nổ với tranh luận, kịch tính và cả sự tò mò. Tuy nhiên, sức hút truyền thông không thể thay thế cho kết quả. Fenerbahce cần danh hiệu để khẳng định vị thế trong nước và trở lại châu Âu, nhưng Mourinho không mang lại điều đó. Việc chia tay nhanh chóng này là lời nhắc nhở rằng ngay cả những HLV vĩ đại nhất cũng không nằm ngoài quy luật khắc nghiệt của bóng đá hiện đại.
Ở tuổi 62, câu hỏi đặt ra là liệu Mourinho còn cơ hội dẫn dắt một CLB lớn nào khác. Các đội bóng hàng đầu châu Âu có sẵn sàng đặt niềm tin vào một HLV đã quá lâu không chạm tay vào vinh quang quốc nội, hay ông sẽ phải chấp nhận một vai trò khác – người truyền cảm hứng, một “người kể chuyện” của những ký ức lẫy lừng thay vì tiếp tục là kẻ chinh phục?
Cuộc chia tay với Fenerbahce phản ánh sự thật: Mourinho không còn bất khả xâm phạm. Ông vẫn mang trong mình bề dày thành tích và kinh nghiệm, nhưng những chuẩn mực của bóng đá ngày nay không chỉ đo bằng hào quang quá khứ, mà còn bằng khả năng thích nghi và hòa nhập với thực tế khắc nghiệt.
Có lẽ Mourinho vẫn còn một chương cuối để viết trong sự nghiệp huấn luyện. Nhưng chương ấy sẽ không chỉ được định nghĩa bởi số danh hiệu, mà còn bởi cách ông đối diện với sự thật rằng ánh sáng từng rực rỡ quanh tên tuổi mình đang dần mờ đi. Và câu hỏi còn lại là: liệu “Người đặc biệt” có thể tự làm mới chính mình để bước thêm một lần nữa lên đỉnh cao, hay phải chấp nhận rời sân khấu với hào quang của quá khứ?