Chiều 24/8, bão số 5 được ghi nhận đã đạt cấp 13-14, giật cấp 17. Cường độ tăng chóng mặt khiến cơ quan khí tượng phải liên tục phát đi cảnh báo. Từ một áp thấp nhiệt đới mạnh cấp 6-7 vào tối 22/8 khi vừa tiến vào Biển Đông, chỉ sau chưa đầy 48 giờ, bão đã trở thành cơn cuồng phong với sức tàn phá dự báo tương đương siêu bão Yagi năm 2024 và mạnh hơn cả bão số 10 (Doksuri) năm 2017 – những cơn bão từng để lại thiệt hại nặng nề cho miền Bắc và miền Trung.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tối và đêm nay bão vẫn còn điều kiện thuận lợi để mạnh thêm, thậm chí có thể đạt cấp 15, giật trên 17. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là một trong những cơn bão mạnh nhất từng ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam trong nhiều năm qua.
Vùng biển từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế đang hứng chịu gió mạnh cấp 7-9, sau tăng lên cấp 10-11. Khu vực gần tâm bão có gió dữ dội cấp 12-14, giật cấp 16, sóng biển cao từ 8 đến 10 mét, biến vùng biển thành “chảo lửa” với mức độ nguy hiểm đặc biệt. Trên đất liền, từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, gió bắt đầu mạnh lên cấp 8-10, vùng gần tâm bão có thể lên cấp 13-14, giật cấp 16. Các tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Ninh Bình cũng ghi nhận gió cấp 6-8, giật cấp 9.
Cùng với gió mạnh, hoàn lưu bão mang theo mưa lớn trên diện rộng. Khu vực từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị dự kiến có mưa đặc biệt to, lượng mưa phổ biến 200-400 mm, có nơi vượt 700 mm. Trung du và đồng bằng Bắc Bộ, cũng như tỉnh Lào Cai, có mưa to đến rất to, lượng mưa trung bình 100-150 mm, nơi cao nhất trên 250 mm. Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi và ngập úng ở đồng bằng đang ở mức báo động.
Các sông lớn ở miền Trung đều được dự báo dâng cao. Tại Thanh Hóa, sông Bưởi và sông Mã đang tiến sát báo động 2. Sông Cả ở Nghệ An, sông Ngàn Sâu – Ngàn Phố ở Hà Tĩnh, sông Gianh và Thạch Hãn ở Quảng Trị đều có khả năng vượt báo động 3. Thừa Thiên Huế cũng được cảnh báo lũ lớn trên sông Bồ và sông Hương. Lũ kết hợp với triều cường và nước dâng do bão từ 0,5-1,5 m có thể gây ngập sâu ở các vùng trũng thấp ven biển và cửa sông từ Hải Phòng đến Bắc Quảng Trị.
Trước diễn biến quá nhanh và dữ dội của bão, Cục Cứu hộ – Cứu nạn (Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam) đã thành lập Sở chỉ huy tiền phương của Chính phủ ngay tại Nghệ An để chỉ đạo trực tiếp công tác ứng phó. Đây được xem là biện pháp cấp bách để điều phối sơ tán, cứu hộ, đảm bảo an toàn cho hàng triệu người dân trong vùng nguy hiểm.
Theo thống kê, đến chiều 24/8, các địa phương đã sơ tán khẩn cấp hơn 675.000 người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm. Thanh Hóa sơ tán trên 169.000 người, Nghệ An trên 71.000, Hà Tĩnh gần 17.000, Quảng Trị hơn 155.000, Thừa Thiên Huế trên 52.000, còn riêng Đà Nẵng đã di dời tới 210.000 người. Đây là một trong những đợt sơ tán lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cơn bão.
Các chuyên gia nhận định bão số 5 đặc biệt nguy hiểm không chỉ bởi cường độ mạnh, mà còn vì tốc độ di chuyển nhanh, 20-25 km/h. Từ khi vào Biển Đông đến khi áp sát đất liền chỉ mất chưa đầy hai ngày, khiến công tác ứng phó trở nên gấp gáp. Người dân nhiều nơi vừa kịp nghe tin đã phải di chuyển khẩn cấp, trong khi lực lượng cứu hộ phải căng mình 24/24 để hỗ trợ.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã nâng cảnh báo rủi ro thiên tai cấp 4, mức cảnh báo rất cao, cho toàn bộ khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Điều này đồng nghĩa nguy cơ thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng là cực kỳ lớn nếu người dân và chính quyền không thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng tránh.
Ở ven biển, lực lượng chức năng đang khẩn trương neo đậu, gia cố hàng chục nghìn tàu thuyền. Các tuyến đê biển, hồ chứa thủy lợi được đặt trong tình trạng giám sát chặt chẽ. Các địa phương đã cho học sinh nghỉ học, đóng cửa hàng quán ven biển, phong tỏa nhiều tuyến đường có nguy cơ sạt lở. Tại các khu đô thị, chính quyền khuyến cáo người dân chằng chống nhà cửa, dự trữ lương thực, nước uống, đồng thời chuẩn bị các phương án sơ tán khẩn cấp khi có lệnh.
Trong bối cảnh bão số 5 còn tiếp tục mạnh thêm, các chuyên gia khí tượng nhấn mạnh rằng bài học từ bão Yagi 2024 và Doksuri 2017 cần được ghi nhớ: không chủ quan, không coi thường sức mạnh của thiên tai. Dù đã có những nỗ lực lớn từ chính quyền, sự an toàn cuối cùng vẫn phụ thuộc vào ý thức chủ động phòng tránh của từng người dân.
Bão số 5 được xem là một thử thách khắc nghiệt với miền Trung, vùng đất vốn đã gánh chịu nhiều bão lũ. Nhưng với sự chỉ đạo sát sao từ Trung ương, quyết tâm của chính quyền địa phương và tinh thần đoàn kết của người dân, hy vọng thiệt hại sẽ được giảm thiểu thấp nhất. Thời điểm hiện tại, tất cả đều đang chạy đua với thời gian để đối phó với cuồng phong sắp ập vào đất liền.