U23 Uzbekistan bước vào tứ kết với đủ mọi lợi thế. Họ kiểm soát bóng nhiều hơn, dứt điểm nhiều hơn, thế trận cũng là đội chủ động. Nhưng rồi 120 phút trôi qua trong bế tắc, và chỉ một khoảnh khắc trên chấm luân lưu đã khép lại tất cả. Nhìn cách Uzbekistan rơi rụng, người xem dễ nhận ra một điều rất quen thuộc: gặp một đội phòng ngự kỷ luật, đá kiên nhẫn và chấp nhận chịu trận, mọi ưu thế trên giấy đều có thể trở nên vô nghĩa.
U23 Trung Quốc không chơi hoa mỹ, cũng chẳng cố gắng tấn công dồn dập. Họ co cụm, bịt chặt trung lộ, giữ cự ly đội hình thấp và chờ đối thủ tự sốt ruột. Uzbekistan càng đẩy cao đội hình, càng chuyền nhiều, thì khoảng trống để tạo khác biệt lại càng ít đi. Khi bóng cứ loanh quanh hai biên hoặc bị buộc phải phất dài, sự sáng tạo trong khu vực quyết định gần như biến mất.
Xem trận đó, khó mà không liên tưởng tới U23 Việt Nam. Từ đầu giải, chúng ta chơi ổn, thậm chí rất ổn. Nhưng cũng bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu quen thuộc: phụ thuộc khá nhiều vào các tình huống cố định, đặc biệt là phạt góc. Khi đối thủ còn chưa kịp bắt bài thì mọi thứ trơn tru. Nhưng đến vòng knock-out, nơi ai cũng nghiên cứu kỹ từng thói quen nhỏ, mọi miếng đánh quen tay đều có nguy cơ bị khóa chặt.
U23 Uzbekistan không thua vì kém hơn về trình độ, mà thua vì thiếu phương án B khi kế hoạch A không hiệu quả. Đó mới là điều đáng suy ngẫm cho thầy trò HLV Kim Sang-sik. Trước một U23 Trung Quốc sẵn sàng nhường thế trận, sẵn sàng chịu áp lực và chờ sai lầm, U23 Việt Nam không thể chỉ trông chờ vào những quả treo bóng hay khoảnh khắc cố định.
Muốn đi tiếp, sự đa dạng là bắt buộc. Phải có thêm những pha phối hợp trung lộ đủ nhanh, đủ sắc. Phải có những tình huống xâm nhập vòng cấm tinh quái hơn, và quan trọng nhất là sự đột biến cá nhân đúng thời điểm, khi thế trận trở nên nặng nề.
Uzbekistan đã trả giá cho sự đơn điệu trong tấn công. U23 Việt Nam có lợi thế là đã nhìn thấy bài học đó. Vấn đề còn lại chỉ là liệu chúng ta có đủ tỉnh táo và linh hoạt để không bước lại đúng vết xe đã lật hay không.