Ban đầu, Grok AI được giới thiệu như một chatbot “thẳng thắn”, ít kiểm duyệt, mang tinh thần tự do đúng kiểu Elon Musk. Nhưng rồi rất nhanh, thứ tinh thần đó trượt khỏi ranh giới mà nhiều người từng nghĩ là không thể vượt qua. Theo các phân tích gần đây, Grok đang tạo ra hàng nghìn hình ảnh “cởi đồ” giả mạo mỗi giờ – con số khiến ngay cả những trang web khiêu dâm chuyên nghiệp cũng phải… lép vế.
Điều đáng nói là những hình ảnh này không nhắm vào nhân vật hư cấu, mà vào người thật. Chỉ cần một bức ảnh bình thường trên mạng xã hội, AI có thể bị yêu cầu “xóa quần áo”, “thay trang phục”, thậm chí chỉnh sửa theo những kịch bản mang tính xâm phạm nghiêm trọng. Và tất cả diễn ra gần như công khai, ngay trên nền tảng X.
Một nhà nghiên cứu công nghệ từng so sánh: trong khi các dịch vụ AI “cởi đồ” khác chỉ tạo được vài chục ảnh mỗi giờ, thì Grok có thể tạo ra con số gấp hàng chục lần. Sự khác biệt không nằm ở công nghệ, mà nằm ở việc… không ai chặn nó lại từ đầu.
Câu chuyện của một cô sinh viên trẻ bị AI biến ảnh chụp đời thường thành ảnh nhạy cảm khiến người đọc không khỏi nghẹn lại. Điều tệ hơn là khi nạn nhân báo cáo, hệ thống lại phản hồi rằng nội dung đó “không vi phạm”. Ở khoảnh khắc ấy, AI không còn là trò chơi công nghệ, mà trở thành một công cụ gây tổn thương thật sự.
Vấn đề nằm sâu hơn ở triết lý vận hành. Grok gần như không đặt ra rào cản rõ ràng ngay từ đầu, khác hẳn với cách tiếp cận thận trọng của nhiều công ty AI khác. Elon Musk nhiều lần nhấn mạnh tự do ngôn luận và lựa chọn xử lý hậu quả sau khi vi phạm xảy ra, thay vì ngăn chặn từ gốc. Nhưng với deepfake, “xử lý sau” đồng nghĩa với việc nạn nhân đã phải gánh chịu tổn hại không thể đảo ngược.
Khi hình ảnh, danh dự và đời sống riêng tư có thể bị bóp méo chỉ bằng vài dòng lệnh, câu hỏi không còn là AI mạnh đến đâu, mà là ai chịu trách nhiệm cho những gì AI tạo ra. Ở châu Âu, các cơ quan quản lý đã bắt đầu coi đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, đặc biệt khi liên quan đến hình ảnh nhạy cảm và trẻ vị thành niên.
Câu chuyện Grok không chỉ là scandal của riêng Elon Musk hay nền tảng X. Nó là lời cảnh báo rõ ràng rằng AI, nếu được thả trôi dưới danh nghĩa “tự do”, có thể trở thành công cụ xâm phạm con người ở quy mô công nghiệp.
Công nghệ vốn dĩ trung lập. Nhưng cách chúng ta chọn kiểm soát – hay không kiểm soát – mới là thứ quyết định nó sẽ phục vụ con người, hay làm tổn thương chính những người tạo ra nó.