Rạng sáng ngày 4/1, mạng xã hội Việt Nam bắt đầu xôn xao khi hàng loạt fanpage lớn không thể truy cập. Những cái tên quen thuộc với người dùng Facebook như VTV24, VTV3 hay Thế Anh 28 Entertainment lần lượt “bốc hơi”, kéo theo cả các tài khoản cá nhân của người nổi tiếng.
Đến sáng hôm sau, một số trang đã hoạt động trở lại. Nhưng thay vì lắng xuống, làn sóng này lại lan rộng hơn. Nhiều fanpage tin tức và giải trí khác, trong đó có Tuyền Văn Hóa, Beatvn, Top Comment, Thế Giới Showbiz… chính thức biến mất. Điểm chung của họ là lượng người theo dõi lớn và tần suất đăng tải nội dung dày đặc suốt nhiều năm.
Điều khiến nhiều người lo ngại không chỉ là số lượng trang “bay màu”, mà là cách mọi chuyện xảy ra quá nhanh. Không ít quản trị viên chỉ kịp nhận hàng loạt thông báo vi phạm trong thời gian ngắn, trước khi fanpage bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Có người thậm chí chưa kịp hiểu mình sai ở đâu.
Theo chia sẻ từ những người quản lý hệ thống fanpage lớn, thời gian gần đây xuất hiện các công cụ lợi dụng chính sách bản quyền để tố cáo hàng loạt bài viết một cách tự động. Khi số lần bị báo cáo vượt ngưỡng cho phép, hệ thống của Meta sẽ quét liên tục, gửi cảnh báo dồn dập và khóa tài khoản nếu xác định vi phạm.
Vấn đề nằm ở chỗ, ranh giới bản quyền trên Facebook tại Việt Nam vốn đã mờ. Việc chia sẻ lại hình ảnh, video, thông tin từ nhiều nguồn khác nhau từ lâu được xem là “bình thường”, thậm chí trở thành mô hình vận hành của không ít fanpage tin tức tổng hợp. Khi các quy định được áp dụng chặt chẽ hơn, những thói quen cũ lập tức trở thành rủi ro.
Một số quản trị viên chọn cách chủ động khóa fanpage để tránh bị quét, coi như “đóng cửa tạm thời để giữ nhà”. Số khác đang chờ kháng cáo, hy vọng lấy lại được trang đã gây dựng suốt nhiều năm. Nhưng cũng có những fanpage biến mất mà chưa rõ liệu có cơ hội quay trở lại hay không.
Đợt “bay màu” này không đơn thuần là câu chuyện của Tuyền Văn Hóa hay Beatvn. Nó giống một lời nhắc thẳng thừng rằng cuộc chơi nội dung trên Facebook đã bước sang giai đoạn khác. Khi nền tảng siết chặt bản quyền, những mô hình dựa vào chia sẻ lại, cắt ghép, tổng hợp đang đứng trước câu hỏi sống còn: tiếp tục thích nghi hay chấp nhận bị loại khỏi cuộc chơi.
Và với người dùng, cảm giác mất đi những fanpage quen thuộc chỉ sau một đêm khiến Facebook bỗng trở nên mong manh hơn bao giờ hết.