Cúng ông Công ông Táo, miền Nam khác miền Bắc như thế nào?

Sự khác biệt văn hóa giữa các vùng miền cũng làm nên sự độc đáo cho văn hóa phong phú tại Việt Nam. Vào ngày Tết ông Công ông Táo, trong khi ngoài Bắc người người rộn rãi chọn mua cá chép đỏ thì tại miền Nam quầy hàng bán kẹo thèo lèo lại cháy hàng.

Người nam cúng ông Công ông Táo khá đơn giản và ít cầu kỳ hơn người Bắc, cũng không cúng cá chép đỏ. Thường thì chỉ cần có một mâm bánh nhỏ gồm một bộ vàng mã “cò bay, ngựa chạy” và mấy gói thèo lèo (kẹo đậu phộng và kẹo mè đen) là đã có thể tiễn ông Táo về trời. Đây cũng là những loại vật phẩm cúng ông Táo theo kiểu truyền thống của người miền Nam.

Những vật phẩm này thường sẽ được mua từ trước. Còn đúng ngày thì phải có thêm ít hoa và trái cây. Tại miền Bắc, trong khi bộ vàng mã cúng ông Táo kết hợp quan Hành khiển hiện sốt hàng năm nay thì tại miền Nam bộ vàng mã “cò bay ngựa chạy” vẫn là nhất. Tuy nhiên có một điểm chung năm nay là cả hai loại bộ vàng mã này đều được làm bằng giấy đẹp hơn mọi năm.

Vì sao ông Táo lại không cưỡi cá chép bay về trời ở miền Nam mà lại thay vào đó là “cò bay ngựa chạy”? Đơn giản vì người Nam nghĩ rằng hai phương tiện này sẽ giúp ông Táo bay về trời nhanh hơn. Tuy nhiên năm nay ghi nhận trong lễ vật cúng ông Táo tại miền Nam có thêm một vật phẩm khá mới là bánh bông lanh.

Không ít gia đình người Nam năm nay cúng thêm bánh bông lan tròn. Theo như nhiều người chia sẻ đó thì mặc dù đó không phải lễ vật truyền thống nhưng do thấy nhiều người làm nên đã bắt chước theo. Một gia chủ cho hay năm trước cúng thêm bánh bông lan thấy làm ăn khá nên năm nay tiếp tục cúng tiếp.

Trong khi người Bắc thường cúng ông Táo vào sáng và trước 12h trưa thì người Nam thường cúng vào chiều tối. Những năm nay thì theo nhiều người chia sẻ cúng buổi chiều để mấy ông bay về sớm hơn.

Gia chủ miền Nam không thay mới bài vị, cũng không có tục thay chân nhang như người miền bắc. Đến ngày 30 Tết, lễ rước ông Táo được thực hiện chung với lễ mời ông bà về ăn Tết.

Tuy nhiên khảo sát qua các chợ tại Sài Gòn thì vẫn thấy một số nơi có bán cá chép để phục vụ cho người Bắc. Những năm gần đây người Bắc vào trong Nam lập nghiệp này càng nhiều nên đã dần tác động đến văn hóa của người Nam không ít.

Chủ một sạp cá nhỏ tại chợ Long Trường, quận 9 cho biết, trong các ngày 22 và 23 tháng chạp, họ sẽ bán thêm cá chép mua từ những tiệm cá cảnh. Trước đây, việc này chủ yếu để phục vụ người gốc Bắc. Sau nhiều năm thấy có cả người miền Nam cũng mua nhưng không phải để cúng ông Táo mà để phóng sinh.