Hercules – Á thần hùng mạnh trong Thần thoại Hy Lạp

Chúng ta đều biết đến Hercules - Anh hùng với 12 chiến tích trong Thần thoại Hy Lạp, vậy tại sao anh chàng lại phải chiến đấu vất vả như thế, chúng ta cùng tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời của vị Á thần này nhé.

“Chiếc đai của Hippolyta,” Jun Shiozawa

Hercules là con ngoài giá thú của Thần Zeus và Công chúa Alcmene xứ Thebes, cha là thần mẹ là người phàm nên Hercules được gọi là Á thần. Theo truyền thuyết Hy Lạp, vào một tối nọ khi Công chúa Alcmene đang nằm đợi chồng về thì Thần Zeus đã lén biến thành chồng nàng, và thế là Hercules ra đời.

Hercules
“Hercules ra đời” – Jean Jacques Francois le Barbier

Hera – Vợ thần Zeus, vì quá tức giận đứa con ngoài giá thú này, đã biến ra hai con rắn đến cắn chết đứa bé chỉ vài tháng tuổi – chính là Hercules. Nhưng với sức mạnh của một Á thần, Hercules dễ dàng bóp chết hai con rắn.

Biết được Hera đang muốn giết Hercules, Alcmene mang con ra bỏ giữa đồng. Bỗng đâu có một thiên thần xuống mang Hercules lên đỉnh Olympus. Tại đây thì Hera đang ngủ, Hercules liền bú sữa của Hera và khiến Hera tỉnh lại, dòng sữa mạnh vẫn tiếp tục tuôn chảy tạo nên dải ngân hà Milky Way – dịch nôm na là con đường Sữa.

Trông thấy Hercules kháu khỉnh, Hera bớt giận và không còn ý định giết Hercules nữa. Sau đó Hercules được mang về trả cho Alcmene nuôi tiếp.

Trưởng thành, Hercules cưới vợ là công chúa Megara và có với nhau 8 người con. Hera thấy Hercules sống êm vui hạnh phúc con đàn đàn thì lại lên cơn tức giận. Hera biến tâm trí Hercules điên loạn và chàng giết hết vợ con của mình.

Hercules sau đó tỉnh lại và hối lỗi vô cùng. Một nhà tiên tri nói rằng chàng phải tìm đến Vua Eurystheus và chiến thắng các khổ nạn nhà vua đặt ra để chuộc tội. Thế là những cuộc phiêu lưu của Hercules bắt đầu.

12 chiến tích của Hercules

1. Giết sư tử Nemean

Đối với một Á thần rất mạnh như Hercules, việc giết dã thú có lẽ rất đỗi bình thường, nhưng Sư tử Nemean trong thần thoại có bộ da cứng như sắt, dao kiếm không cắt được. Hercules sau đó phải dùng sức mạnh bóp cổ con sư tử đến chết.

Sau đó, chàng dùng chính móng vuốt của nó để lột da sư tử, may thành bộ áo khoác chống lại gươm đao. Các tranh tượng khi thể hiện chiến tích của Hercules từ giờ về sau luôn có một bộ da sư tử trên người dũng sĩ.

Hercules
“Hercules và Sư tử Nemean” – Rubens

2. Giết Hydra 9 đầu

Lại thêm một con quái vật hình thù kì dị trong thần thoại. Hydra to lớn và có hình dạng như rắn khổng lồ, có 9 đầu, đặc điểm là khi mất 1 cái đầu sẽ mọc lại cái khác ngay. Hercules giết mãi không được đành nhờ đến Iolaus, Iolaus sẽ đốt chín cái cổ nơi cái đầu vừa được cắt xuống, thế là Hydra không mọc lại đầu mới được.

Chiến công này của Hercules không được vua Eurytheus công nhận vì có người ngoài giúp sức. Thế là từ giờ về sau Hercules phải thực hiện các khổ nạn một mình.

Một chi tiết thú vị trong khổ nạn này là: Hera khi thấy Hydra sắp thua đã biến ra một con cua xuống cắn Hercules, nhằm làm chàng mất tập trung, nhưng Hercules giết luôn con cua. Hera thương con cua bèn cho nó biến thành một chòm sao, chính là chòm sao Cự Giải.

Hercules
“Hercules đánh con Hydra” – Francisco de Zurbaran

3. Bắt heo rừng Erymanthian

Hera và Eurystheus bàn nhau, Hercules giết quái vật quá dễ dàng, nên lần này bắt chàng phải bắt sống heo rừng Erymanthian.

Trên đường đi chàng ghé vào nhà bạn thân là Nhân Mã Centaur. Biết được giống Nhân mã có rượu quý nhưng không cho mình uống, Hercules lén mở thùng rượu ra nếm thử. Mùi thơm của rượu lan ra và các Nhân Mã khác tức giận kéo đến.

Trong cơn say, Hercules giương cung giết các Nhân Mã, trong đó có cả bạn thân là Nhân Mã Centaur và người thầy là Nhân Mã Chiron.

Hercules
Tác phẩm “Hercules” giết nhân mã, Charles Le Brun

Tỉnh rượu và hối hận, Hercules thề từ nay về sau không uống rượu nữa, và tiếp tục đi bắt heo rừng Erymanthian. Chàng đuổi theo con thú đến khi nó kiệt sức thì đến bắt và mang về cho vua Eurytheus.

4. Bắt con nai đỏ gạc vàng móng đồng của Artemis

Artemis là thần săn bắn, biểu tượng của nữ thần là cây cung, con chó săn và con nai. Hercules sau khi bắt con nai quý của Artemis thì bị nữ thần phát hiện. Chàng kể cho nữ thần nghe số phận khổ sở của mình, Artemis đồng ý cho mang con nai đi nhưng lát sau phải trả nai lại cho nữ thần.

Hercules
“Con nai vàng Ceryneian”, Malcolm Ashman

Hercules mang nai về cho vua Eurytheus. Nhà vua thích thú và có ý bắt luôn con nai, Khi Eurytheus đi đến gần con nai thì Hercules vờ trượt tay và thế là con nai chạy về với Artemis.

5. Giết ác điểu Stymphalian

Ác điểu Stymphalian có móng bằng đồng, phân của nó rất độc. Hercules phải dùng một cái lúc lắc bằng đồng và lắc inh ỏi. Bầy ác điểu bay tán loạn và chàng dũng sĩ cứ thế bắn từng con một.

Hercules
Hercules giết ác điểu stymphalian, Bourdelle, 1909

6. Dọn chuồng ngựa của Augeas (có nhiều sách ghi là chuồng bò)

Vua Eurystheus muốn Hercules bị mất mặt, thế là giao cho chàng một thử thách chẳng mấy gì làm vui vẻ: dọn chuồng ngựa của Augeas. Những con ngựa của Augeas là ngựa thần và chúng bất tử.

Trong suốt nhiều năm những con ngựa này chỉ biết ăn và ăn, chất thải của chúng cao như núi, và chuồng ngựa thì rộng mênh mông.

Không dễ bị làm khó, Hercules lợi dụng 2 con sông gần đó, đào đường đi khiến nước từ sông chảy vào chuồng ngựa. Nước sông tràn vào và cuốn phăng đống chất thải của những con ngựa. Thế là xong thử thách của vua Eurystheus.

Hercules
“Hercules dọn chuồng bò cho vua Augeus”, Jun-Pierrre Shiozawa, 2001

Tuy nhiên nhà vua lại bảo Hercules gian lận, không dùng chính sức mình, thế là chiến tích này cũng không được công nhận.

7. Con bò ở Crete

Thần Poseidon có tặng cho Nhà vua xứ Crete một con bê trắng xinh đẹp. Poseidon dặn Nhà vua nuôi lớn con bê rồi hiến tế cho Poseidon. Khi nhà vua làm trái lệnh Poseidon, thần đã nổi giận và “xử đẹp” nhà vua, hoàng hậu bằng nhiều cách.

Sau đó Poseidon biến con bò trắng xinh đẹp đó trở nên hung hãn. Ngày ngày con bò trắng đi khắp nơi phun lửa thiêu rụi đồng ruộng nhà cửa của người dân.

Hercules
Tranh khắc “Hercules bắt con bò xứ Crete”, B. Picart, 1731

Hercules chẳng khó khăn gì, chỉ cần chờ con bò đến và siết cổ nó, sau đó chàng mang con bò trắng về nộp cho vua Eurystheus.

8. Đàn ngựa của Diomedes

Khổ nạn tiếp theo, Vua Eurystheus muốn Hercules bắt sống 4 con ngựa cái của vua Diomedes ở xứ Thrace. Kỳ này, Hercules đi chung với một người bạn tên Abderos.

Bắt được bầy ngựa, nhưng lại bị vua Diomedes đuổi theo, Hercules đưa bầy ngựa cho Abderos giữ và quay lại giết chết vua Diomedes. Tiếc thay khi quay lại thì bầy ngựa đã xé xác Abderos, Hercules giận dữ ném xác vua Diomedes vào để chúng xé nốt.

Cuối cùng thì nhiệm vụ cũng xong nhưng Hercules mất thêm một người bạn nữa.

Hercules
“Cái chết của Diomedes”, Gustave Moreau, thế kỷ 18

9. Lấy cái đai lưng của Hippolyte

Hippolyte là nữ hoàng của bộ tộc Amazon. Tộc này thích săn bắn và chỉ có toàn nữ là nữ. Hippolyte luôn mang trên người một chiếc đai lưng quý giá.

Được lệnh phải mang chiếc đai lưng này về, Hercules phải một mình đi đến tộc nữ Amazon. Vừa đến nơi, anh chàng được chào đón nhiệt liệt bởi bề ngoài nam tính và danh tiếng lẫy lừng của mình, Hippolyte còn hứa sẽ tặng chàng chiếc đai lưng luôn.

Hera thấy Hercules có vẻ dễ dàng thực hiện thử thách quá nên đã hoá thành một nữ chiến binh Amazon và rỉ tai mọi người rằng Hercules sẽ bắt cóc Hippolyte.

Hercules
“Chiếc đai của Hippolyta,” Jun Shiozawa

Dĩ nhiên cả tộc giận dữ xông vào gây chiến với Hercules. Chàng dũng sĩ không ngần ngại giết sạch cả nữ tộc và lấy chiếc đai quý mang về, hoàn thành nhiệm vụ nhưng gây ra cái chết cho cả tộc Amazon.

10. Lấy đàn bò màu đỏ của Geryon

Medusa có một đứa cháu tên là Geryon, gã khổng lồ này có một đàn bò màu đỏ, và vua Eurystheus sai Hercules đi bắt đàn bò màu đỏ này về cho nhà vua.

Nhiệm vụ này khá dễ, Hercules sau khi giết được con chó Orthrus đang canh giữ đàn bò, thì bắt cả đàn bò mang về. Chủ nhân đàn bò khi ấy là Geryon thì nghe danh Hercules đã khiếp sợ và không cản trở gì chàng cả.

Hercules
“Hercules và đàn bò của Geryon,” Jun Shiozawa, 2001

Khổ thay, khi đang trên đường đi về thì con bò đực đầu đàn trốn thoát, kéo theo cả lũ bò còn lại cũng chạy theo. Trên đường đi tìm đàn bò về, Hercules “tiện thể” đặt tên luôn cho một đất nước mới chàng đi ngang qua là “Italia”, tiếng Hy Lạp nghĩa là bò đực –  Italus.

11. Lấy những quả táo vàng của Hesperides

Ba nàng Hesperides được giao nhiệm vụ canh giữ cây táo vàng của nữ thần Hera. Cả vườn táo lại nằm nơi đâu không ai biết. Khi được vua Eurytheus giao nhiệm vụ đi hái các trái táo vàng, Hercules đã mất rất nhiều thời gian đi khắp nơi trên thế giới để tìm ra vườn táo.

Khổ thay chàng không sao tìm được, từ châu Á tới châu Âu, cả những nơi trước đây chàng đã đi qua đều không ai biết.

Hercules
“Khu vườn của ba nàng Hesperides,” Frederic Leighton, 1892

Cuối cùng, được các tiên nữ mách rằng Thần Nereus biết đường đến vườn táo, Hercules đã đánh bại thần Nereus và tiếp tục tìm đến  xứ Libya.

Tại đây, Hercules đánh bại thần Antaeus và tiếp tục đi đến Aigyptos và giết luôn vua xứ này rồi đi tiếp, đến nơi tận cùng của trái đất.

Tại nơi tận cùng này, Hercules đã gặp Atlas đang khổ sở chống đỡ cả bầu trời, chàng dùng mưu kế để Atlas hái táo giúp mình và mang số táo này về cho vua Eurytheus.

Các quả táo vàng về tay Vua Eurytheus, nhà vua không biết làm gì với số táo này bèn dâng cho Atemis, Atemis lại mang táo tặng cho các nàng Hesperides. Tính ra thì toi công Hercules.

12. Bắt chó ba đầu Cebereus

Trong nhiệm vụ cuối cùng, Hercules được lệnh đi bắt Cerberus, con chó canh cổng địa phủ ở Địa ngục Diêm cung, tuy nhiên chàng không được mang theo bất kỳ vũ khí gì ngoài da con sư tử Nemean.

Nhờ bộ da cứng cáp của con sư tử bảo vệ, con chó Ceberues không thể nào tấn công Hercules được, chàng dễ dàng siết cổ con chó và mang về cho vua Eurystheus.

Hercules
“Hercules bắt Cerberus”, Peter Paul Rubens, 1636.

Nhà vua vô cùng khiếp vía trước con chó dữ đã sợ hãi bảo Hercules thả nó đi đi. Nhưng con Ceberus quá căm tức nên khi vừa chạy đi nó cũng tự tử.