HomeĐời sốngCó phải thế hệ cha mẹ chúng ta là...

Có phải thế hệ cha mẹ chúng ta là những người cuối cùng biết sửa đủ thứ trong nhà?

Hồi nhỏ, tôi từng nghĩ chuyện chiếc quạt hỏng được sửa lại, cái ghế lung lay được đóng thêm chiếc đinh hay nồi cơm nguội được biến thành một món ăn khác là những điều hết sức bình thường. Lớn lên mới thấy, có những việc cha mẹ làm bằng đôi tay và kinh nghiệm cả đời, còn chúng ta đôi khi chỉ biết cầm điện thoại lên tìm thợ, đặt mua đồ mới hoặc xem một video hướng dẫn rồi để đó. Phải chăng thế hệ cha mẹ chúng ta là những người cuối cùng biết xoay xở đủ thứ trong nhà, hay chỉ là chúng ta đang sống trong một thời đại khiến những kỹ năng ấy dần trở nên xa lạ?

- Advertisement -

Tôi vẫn nhớ hình ảnh những ông bố ngồi xổm trước chiếc quạt máy cũ, bên cạnh là hộp dụng cụ đã sờn, vài con ốc vít lăn trên nền nhà và một chiếc khăn lau đầy vết dầu. Cái quạt đang chạy bỗng phát ra tiếng kêu lạch cạch, quay chậm như người hết hơi, hoặc đứng im giữa một buổi trưa nóng nực. Trong khi đám trẻ chỉ mong có ai đó mang quạt đi sửa thật nhanh, ông bố thường bình thản rút phích cắm, tháo lồng quạt, kiểm tra từng bộ phận rồi vừa làm vừa lẩm bẩm: “Để ba coi thử, chắc lại có cái gì đó trục trặc”.

Có phải thế hệ cha mẹ chúng ta là những người cuối cùng biết sửa đủ thứ trong nhà?

Có thể ông chẳng phải thợ điện, cũng không được đào tạo bài bản về cơ khí. Ông chỉ từng sửa vài chiếc quạt tương tự, từng nhìn người khác làm, từng tháo ra rồi lắp lại không biết bao nhiêu lần. Có lúc sửa được ngay, có lúc loay hoay cả buổi, thậm chí lắp xong mới phát hiện thừa một con ốc. Nhưng điều đáng nhớ là ông không lập tức nghĩ đến chuyện vứt chiếc quạt đi để mua cái mới. Trong đầu ông luôn có một câu hỏi rất tự nhiên: nó hỏng chỗ nào, liệu mình có thể sửa được không?

Ngày ấy, tôi không nghĩ hành động nhỏ đó có gì đặc biệt. Một chiếc quạt hỏng thì sửa, cái ghế lung lay thì đóng lại, bóng đèn cháy thì thay bóng khác, vòi nước rò rỉ thì tìm cách siết lại. Những việc ấy cứ diễn ra trong nhà như một phần tất yếu của cuộc sống. Chỉ đến khi lớn lên, có công việc riêng, có những khoản chi tiêu phải cân nhắc và bắt đầu tự lo cho gia đình, tôi mới nhận ra không phải ai cũng có sẵn trong đầu những cách xử lý giản dị như thế.

Điều thú vị là cha mẹ chúng ta không nhất thiết phải biết quá nhiều kiến thức chuyên môn. Họ có thể không hiểu nguyên lý hoạt động của một chiếc quạt điện theo cách người học kỹ thuật hiểu, cũng chẳng cần gọi tên chính xác từng linh kiện. Nhưng họ biết cách quan sát, biết lắng nghe tiếng máy chạy bất thường, biết thử những bước đơn giản và quan trọng nhất là không quá sợ hãi khi một món đồ đột nhiên hỏng hóc. Họ có một thứ kiến thức được tích lũy qua năm tháng, qua những lần tự làm, tự sai và tự tìm cách khắc phục.

Ngày trước, đồ hỏng không có nghĩa là phải mua đồ mới

Tôi nghĩ sự khác biệt giữa hai thế hệ đôi khi bắt đầu từ một điều rất nhỏ: cách chúng ta phản ứng khi đồ đạc trong nhà gặp trục trặc. Một chiếc ghế gỗ bị lỏng chân, cha mẹ có thể tìm búa, đinh và ít keo để gia cố. Một chiếc áo bị bung đường chỉ, mẹ có thể lấy hộp kim ra khâu lại trong lúc xem tivi. Một cái nồi còn cơm nguội từ bữa trước, mẹ không nhất thiết đổ bỏ mà có thể rang lên với quả trứng, ít hành và những thứ còn sẵn trong bếp. Không phải việc gì cũng được xử lý hoàn hảo, nhưng họ thường tìm cách tận dụng những gì mình đang có trước khi nghĩ đến chuyện mua thêm.

Trong nhiều gia đình, chiếc hộp bánh quy cũ sau khi ăn hết bánh sẽ trở thành hộp đựng kim chỉ, còn những chiếc túi nylon sạch được gấp gọn để dùng lại khi cần. Một chiếc lọ thủy tinh có thể được rửa sạch, dùng đựng gia vị hoặc những thứ lặt vặt. Chiếc quần đã sờn ở đầu gối có khi được cắt sửa thành quần mặc ở nhà. Mấy món đồ ấy chẳng đáng bao nhiêu tiền nếu đem so với mức sống hiện nay, nhưng nhìn cách cha mẹ sử dụng chúng, tôi thấy đó không đơn thuần là tiết kiệm. Đó còn là thói quen không dễ dàng xem một thứ là vô dụng chỉ vì nó không còn ở trạng thái ban đầu.

Ở quê, những kỹ năng xoay xở ấy thường hiện ra rõ hơn. Có người cha biết sửa chiếc xe đạp cho con đi học, thay vòi nước, chằng lại mái tôn trước mùa mưa, hoặc đóng một cái kệ gỗ từ những tấm ván còn dư. Có người mẹ nhìn vào tủ lạnh là biết bữa tối nên nấu món gì, làm sao tận dụng phần thức ăn còn lại mà vẫn có một bữa cơm tử tế. Họ không nhất thiết gọi đó là sống xanh, kinh tế tuần hoàn hay tiêu dùng bền vững. Họ chỉ sống theo cách mình đã quen, bởi tiền bạc có hạn, đồ đạc không phải lúc nào cũng sẵn có và mỗi lần mua mới đều cần cân nhắc.

Tôi từng thấy những người lớn giữ một chiếc radio cũ, một cái đồng hồ hỏng hay một bộ dụng cụ đã dùng nhiều năm, không phải vì họ quá gắn bó với đồ vật mà vì họ tin rằng món đồ ấy vẫn còn giá trị sử dụng. Có thứ sửa được ngay, có thứ phải chờ tìm linh kiện, có thứ cuối cùng vẫn phải bỏ đi. Nhưng trước khi đi đến quyết định ấy, họ thường dành cho nó một cơ hội. Với họ, vứt bỏ là phương án cuối cùng chứ không phải phản ứng đầu tiên.

Ngày nay, chỉ cần một chiếc máy xay sinh tố ngừng chạy, chúng ta có thể lên mạng tìm giá sản phẩm mới, xem đánh giá của người mua và đặt hàng trong vài phút. Cách làm ấy nhanh, thuận tiện và đôi khi còn kinh tế hơn việc mang chiếc máy cũ đi sửa. Tôi không cho rằng mua mới là sai, bởi có những món đồ sửa xong vẫn không bảo đảm an toàn hoặc tiếp tục hỏng sau một thời gian ngắn. Nhưng nếu phản ứng đầu tiên của chúng ta với mọi món đồ hỏng đều là thay thế, lâu dần chúng ta có thể quên mất một lựa chọn khác: thử tìm hiểu xem vấn đề nằm ở đâu.

Mẹ không chỉ biết nấu ăn, mẹ còn biết xoay xở

Nếu người cha thường được nhớ đến với chiếc hộp dụng cụ, người mẹ trong nhiều gia đình lại là người nắm giữ một kho kinh nghiệm khác mà đôi khi chính chúng ta cũng không nhận ra. Mẹ có thể nhìn mấy quả cà chua, ít thịt còn lại và một bó rau trong tủ lạnh rồi nghĩ ra bữa tối cho cả nhà. Mẹ biết hôm nay nên nấu món gì để dùng hết thức ăn còn thừa từ hôm qua, biết món nào có thể để dành và món nào cần ăn trước. Đến khi sống riêng, đi làm về mệt và phải tự hỏi tối nay ăn gì, tôi mới hiểu việc nấu một bữa cơm không chỉ là làm chín thức ăn.

Đó còn là khả năng lập kế hoạch, ước lượng nguyên liệu, quản lý thời gian và ứng biến khi mọi thứ không diễn ra như dự tính. Mẹ có thể không ghi công thức ra giấy, không cân từng gam nguyên liệu nhưng vẫn nấu được một món quen thuộc với hương vị gần như lần nào cũng vậy. Khi thiếu một loại gia vị, mẹ biết thứ gì có thể thay thế; khi thức ăn còn ít, mẹ biết cách kết hợp để cả nhà vẫn có bữa ăn đủ đầy. Những việc tưởng chừng rất bình thường ấy thực ra chứa đựng nhiều kỹ năng mà chúng ta chỉ nhìn thấy rõ khi phải tự làm tất cả.

Tôi nhớ cảm giác hồi nhỏ, khi trong bếp có những món ăn không hẳn được chuẩn bị từ đầu mà được tạo nên từ những gì còn lại. Cơm nguội có thể thành cơm rang, ít cá kho còn dư có thể ăn cùng rau luộc, vài miếng thịt được tận dụng để nấu tô mì nóng. Bữa cơm không cần cầu kỳ nhưng vẫn đủ khiến mọi người ngồi lại với nhau. Khi ấy, tôi chẳng nghĩ mẹ đang thực hành một kỹ năng quản lý gia đình đáng giá; tôi chỉ nghĩ mẹ lúc nào cũng biết phải làm gì.

Sau này, khi có điện thoại trong tay, chúng ta có thể tìm hàng nghìn công thức nấu ăn chỉ trong vài giây. Đó là một lợi thế rất lớn. Nhưng đôi khi, đứng trước tủ lạnh có đủ nguyên liệu mà vẫn không biết nấu gì, tôi lại hiểu rằng xem công thức và biết xoay xở là hai chuyện khác nhau. Công thức chỉ cho chúng ta một con đường, còn khả năng xử lý tình huống mới giúp ta tiếp tục khi thiếu nguyên liệu, không có đủ dụng cụ hoặc đơn giản là không muốn chạy ra cửa hàng chỉ để mua thêm một thứ nhỏ nhặt.

Cũng không nên mặc định rằng mọi bà mẹ ngày trước đều giỏi nội trợ hay mọi người trẻ ngày nay đều vụng về. Có người nấu ăn rất khéo, có người chẳng thích vào bếp; có người lớn tuổi không biết sửa đồ điện, trong khi nhiều người trẻ lại rất thành thạo. Điều tôi muốn nói đến là những kỹ năng tự xoay xở từng được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua việc quan sát và làm cùng nhau. Nếu chúng ta không còn cơ hội nhìn mẹ nấu ăn, không còn ngồi cạnh cha khi ông sửa đồ, những kinh nghiệm ấy sẽ khó tự nhiên xuất hiện trong cuộc sống của mình.

Chúng ta tiện nghi hơn, nhưng có đang phụ thuộc hơn?

Tôi không muốn biến chuyện này thành một cuộc so sánh rằng thế hệ trước giỏi giang còn thế hệ sau chỉ biết dựa dẫm. Nói như vậy vừa thiếu công bằng, vừa bỏ qua những thay đổi rất lớn của đời sống. Ngày trước, nhiều gia đình phải tự làm mọi thứ vì không có nhiều lựa chọn. Muốn sửa một món đồ, họ phải tự tìm cách hoặc nhờ người quen. Muốn có bữa ăn, người trong nhà phải tự đi chợ, sơ chế và nấu nướng. Không phải ai cũng có đủ tiền để gọi thợ, đặt đồ ăn hay mua ngay một sản phẩm thay thế.

Còn bây giờ, chúng ta sống trong một hệ sinh thái dịch vụ phát triển hơn nhiều. Thợ sửa chữa có thể đến tận nhà, đồ ăn được giao trong thời gian ngắn, hàng hóa có thể đặt mua bất kể ngày đêm. Những công việc trước đây ngốn hàng giờ đồng hồ đôi khi được giải quyết bằng một cú chạm màn hình. Đó là thành quả của công nghệ và sự phát triển kinh tế, không phải điều chúng ta nên quay lưng chỉ vì hoài niệm quá khứ.

Thử tưởng tượng một người làm việc cả ngày, về đến nhà lúc tối muộn, ngày mai còn phải dậy sớm và chiếc máy giặt đột nhiên gặp sự cố. Gọi thợ sửa chữa là lựa chọn hợp lý hơn nhiều so với việc tự tháo máy trong tình trạng không hiểu cấu tạo. Một chiếc nồi điện có dấu hiệu chập cháy cũng cần được xử lý đúng cách, chứ không phải cứ học theo một video trên mạng rồi tự sửa để chứng minh mình khéo tay. Trong nhiều trường hợp, biết tìm đúng người có chuyên môn chính là một kỹ năng sống quan trọng.

Vấn đề không nằm ở chuyện chúng ta có sử dụng dịch vụ hay không. Vấn đề nằm ở chỗ liệu chúng ta còn đủ khả năng tự giải quyết những việc đơn giản khi cần thiết hay không. Nếu bóng đèn cháy mà không biết cách thay an toàn, quần áo bung cúc mà không biết khâu lại, một bữa ăn đơn giản cũng không thể tự chuẩn bị, hoặc không biết khóa van nước khi đường ống rò rỉ, chúng ta có thể gặp khá nhiều bất tiện khi không có người hỗ trợ. Những việc ấy không đòi hỏi chúng ta trở thành thợ chuyên nghiệp, nhưng biết một chút có thể giúp cuộc sống bớt phụ thuộc hơn.

Tôi từng nghĩ kỹ năng sống phải là thứ gì đó lớn lao: biết lái xe đường dài, biết kiếm tiền, biết xử lý một tình huống nguy hiểm. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng thấy sự tự lập đôi khi bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ. Biết nấu một bữa ăn đủ chất, biết đọc hướng dẫn sử dụng, biết kiểm tra một món đồ trước khi quyết định mua mới, biết xử lý một vết bẩn trên áo hoặc biết tìm cầu dao điện khi có sự cố. Những điều ấy không làm ai trở nên phi thường, nhưng giúp họ chủ động hơn trong chính ngôi nhà của mình.

Có một nghịch lý thú vị là chúng ta đang sống trong thời đại có nhiều kiến thức nhất, nhưng không phải lúc nào cũng có nhiều kỹ năng thực hành nhất. Chỉ cần điện thoại và kết nối Internet, một người có thể học cách thay vòi nước, khâu quần áo, làm một món ăn mới hay bảo dưỡng chiếc xe đạp. Thế nhưng, việc có thể tìm được hướng dẫn không đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ thực hành. Đôi khi, xem xong một video, chúng ta cảm thấy mình đã biết rồi, trong khi đến lúc phải bắt tay vào làm thì vẫn không biết nên bắt đầu từ đâu.

Có lẽ cha mẹ ngày trước không có nhiều thông tin như chúng ta, nhưng họ có thói quen làm đi làm lại một việc cho đến khi thành thạo. Họ học bằng cách quan sát, thử nghiệm và sửa sai ngay trong cuộc sống. Chúng ta có thể học nhanh hơn nhờ Internet, nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc xem và lưu lại, kiến thức ấy rất dễ biến mất ngay khi màn hình tắt đi. Sự khác biệt có thể không nằm ở thế hệ nào thông minh hơn, mà ở cách mỗi thế hệ biến điều mình biết thành điều mình thực sự làm được.

Có những thứ cha mẹ không dạy bằng lời

Một điều khiến tôi suy nghĩ là phần lớn những kỹ năng ấy hiếm khi được cha mẹ ngồi xuống giảng giải như một bài học chính thức. Người cha không nhất thiết gọi con lại và nói rằng hôm nay ba sẽ dạy con cách bảo dưỡng quạt điện. Ông chỉ làm việc của mình, đôi khi nhờ con giữ hộ chiếc đèn pin, tìm chiếc tua vít hoặc nhặt giúp con ốc vừa rơi xuống nền nhà. Người mẹ cũng không mở một lớp học về quản lý nguyên liệu trong bếp. Mẹ chỉ bảo con nhặt rau, vo gạo, rửa bát, rồi dần dần để con tự làm những việc phù hợp với khả năng.

Có phải thế hệ cha mẹ chúng ta là những người cuối cùng biết sửa đủ thứ trong nhà?

Khi còn nhỏ, chúng ta có thể thấy những việc đó phiền phức. Đang chơi lại bị gọi vào phụ việc nhà, đang xem tivi lại phải chạy đi lấy dụng cụ, đang muốn ăn thì mẹ bảo chờ thêm một chút vì còn phải nấu. Nhiều đứa trẻ chỉ mong lớn thật nhanh để không phải làm những việc ấy nữa. Nhưng đến khi trưởng thành, sống trong một căn phòng riêng hay có gia đình của mình, ta mới nhận ra rằng những lần đứng bên cạnh cha mẹ ngày trước chính là những buổi học không có giáo án.

Tôi nghĩ nhiều người trong chúng ta từng có một chiếc hộp đựng đồ nghề của cha, một ngăn kéo đầy kim chỉ của mẹ hoặc một góc nhà chứa những món đồ chưa nỡ bỏ. Những vật dụng ấy có thể chẳng đáng tiền, nhưng chúng đại diện cho một cách sống: gặp vấn đề thì tìm cách giải quyết, thiếu thứ gì thì nghĩ xem có thể tận dụng thứ đang có không, và trước khi nhờ người khác làm giúp, hãy thử xem bản thân có thể làm được phần nào.

Đáng tiếc là khi cuộc sống ngày càng bận rộn, những khoảnh khắc cùng làm việc với cha mẹ cũng ít đi. Nhiều người trẻ sống xa nhà, có công việc riêng, ít khi trở về vào những ngày thường. Những người lớn tuổi thì dần không còn đủ sức sửa chữa, chăm sóc mọi thứ như trước. Đến một lúc nào đó, chiếc quạt cũ vẫn nằm ở góc nhà, hộp dụng cụ đã lâu không mở, còn chúng ta nhận ra mình thậm chí không biết chiếc tua vít phù hợp đang ở đâu.

Điều ấy không có nghĩa là chúng ta phải quay lại cuộc sống thiếu thốn ngày xưa. Tôi cũng không nghĩ mỗi người đều cần biết sửa điện, sửa nước, may vá, nấu ăn và làm tất cả mọi thứ. Chuyên môn hóa là một phần tự nhiên của xã hội hiện đại, và không ai có thể giỏi mọi việc. Nhưng có lẽ chúng ta nên giữ lại một phần tinh thần của cha mẹ: sự tò mò trước một vấn đề, sự kiên nhẫn khi tìm cách giải quyết và thái độ không vội vứt bỏ những gì vẫn còn giá trị.

Không cần trở thành thợ giỏi, chỉ cần đừng quá vụng về với cuộc sống của mình

Nếu muốn bắt đầu, chúng ta không cần mua ngay một hộp dụng cụ đắt tiền hay dành cả cuối tuần để học những kỹ năng phức tạp. Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ và an toàn trong chính căn nhà của mình. Tự nấu một bữa ăn đơn giản, khâu lại chiếc cúc áo bị bung, học cách vệ sinh quạt theo hướng dẫn của nhà sản xuất, biết cách khóa van nước hoặc xác định cầu dao phù hợp khi có sự cố. Những việc ấy không khó đến mức không thể học, nhưng đủ để chúng ta cảm thấy chủ động hơn mỗi khi có vấn đề xảy ra.

Với các thiết bị điện, cần nhớ rằng không phải thứ gì cũng nên tự sửa. Hãy ngắt nguồn điện trước khi vệ sinh thiết bị theo hướng dẫn, không tháo những bộ phận vượt quá khả năng và gọi thợ có chuyên môn khi có dấu hiệu chập cháy, rò điện hoặc hư hỏng phức tạp. Với những món đồ còn bảo hành, việc tự tháo có thể khiến quyền lợi bảo hành bị ảnh hưởng. Tự lập không đồng nghĩa với liều lĩnh; biết giới hạn của mình và biết lúc nào nên nhờ người có chuyên môn cũng là một phần của kỹ năng sống.

Tôi còn nghĩ chúng ta nên dành thời gian hỏi cha mẹ những điều tưởng như rất bình thường mà trước đây chưa từng quan tâm. Hỏi ba cách kiểm tra chiếc xe trước một chuyến đi xa, hỏi mẹ làm sao nấu món ăn mình thích hồi nhỏ, hỏi cách chăm sóc một món đồ gỗ hay xử lý một việc lặt vặt trong nhà. Có thể cha mẹ sẽ giải thích bằng những câu nói rất giản dị, đôi khi chẳng đúng hoàn toàn theo cách hướng dẫn hiện đại, nhưng đó vẫn là cơ hội để ta hiểu thêm về kinh nghiệm của họ. Nếu có điều gì chưa chắc chắn, chúng ta có thể kiểm tra lại bằng tài liệu đáng tin cậy rồi thực hành cùng nhau.

Điều quan trọng không phải là chứng minh mình có thể làm mọi thứ mà không cần ai giúp đỡ. Tôi cho rằng người tự lập không phải người luôn từ chối sự hỗ trợ, mà là người biết mình có thể làm gì, cần học thêm điều gì và khi nào nên nhờ đến người khác. Có những việc tự làm sẽ tiết kiệm tiền, có những việc thuê thợ sẽ tiết kiệm thời gian, còn có những việc tốt nhất nên giao cho người có chuyên môn vì sự an toàn của bản thân và gia đình.

Nếu trong nhà có trẻ nhỏ, chúng ta cũng có thể truyền lại những kỹ năng ấy bằng cách cho các em tham gia những việc phù hợp với độ tuổi. Đừng chỉ bảo con rằng phải biết tự lập, rồi làm thay mọi thứ vì sợ con chậm hoặc làm không đẹp. Hãy để con cùng chuẩn bị bữa ăn, cất dụng cụ đúng chỗ, chăm sóc đồ dùng cá nhân hoặc học cách xử lý những tình huống đơn giản. Trẻ có thể làm chưa tốt trong lần đầu tiên, nhưng chính những lần thử sức ấy sẽ giúp các em hiểu rằng một vấn đề không phải lúc nào cũng cần người khác giải quyết thay mình.

Có lẽ đây mới là điều đáng giữ lại từ thế hệ cha mẹ: không phải khả năng sửa được mọi món đồ, mà là tinh thần tự xoay xở và ý thức chăm sóc những gì thuộc về mình. Một chiếc ghế được sửa lại có thể chẳng tiết kiệm được bao nhiêu tiền, nhưng nó dạy ta cách quan sát. Một bữa cơm tự nấu có thể không ngon bằng ngoài hàng, nhưng nó khiến ta hiểu công sức đằng sau mỗi bữa ăn. Và một món đồ được giữ gìn cẩn thận có thể không làm cuộc sống thay đổi lớn lao, nhưng nhắc chúng ta rằng sự tiện nghi không nhất thiết phải đi cùng thói quen lãng phí.

Thế hệ cha mẹ có phải là những người cuối cùng biết sửa đủ thứ?

Tôi không nghĩ câu trả lời đơn giản là có. Ngày nay vẫn có rất nhiều người trẻ khéo tay, biết sửa chữa, nấu ăn, làm đồ thủ công và sống rất tự lập. Thậm chí, nhờ Internet, một người chưa từng học nghề vẫn có thể tiếp cận kiến thức mà thế hệ trước khó tìm được. Có những bạn trẻ tự phục hồi đồ nội thất cũ, sửa xe đạp, trồng rau trên ban công, làm đồ dùng từ vật liệu tái chế hoặc chia sẻ những hướng dẫn hữu ích cho hàng nghìn người khác. Họ không đánh mất những kỹ năng ấy; họ đang học và thực hành theo một cách khác.

Nhưng tôi vẫn thấy tiếc nếu những kinh nghiệm giản dị của cha mẹ chỉ còn được nhớ lại như những câu chuyện cũ. Bởi kỹ năng thực hành không chỉ giúp chúng ta tiết kiệm tiền hay xử lý những rắc rối trong nhà. Nó còn gắn với sự kiên nhẫn, khả năng quan sát và cảm giác làm chủ cuộc sống. Khi tự tay sửa được một món đồ, nấu được một bữa cơm hay giải quyết một việc mà trước đây mình tưởng không thể làm, ta nhận ra mình có thể học thêm nhiều thứ nếu chịu bắt đầu.

Có một ngày, tôi nghĩ mình sẽ nhớ chiếc quạt cũ của ba, nhớ những lần mẹ tận dụng thức ăn còn lại và nhớ cả những lúc mình từng thấy phiền vì bị gọi vào phụ việc nhà. Khi ấy, điều khiến tôi tiếc có lẽ không phải là bản thân đã không học được cách sửa một món đồ nào đó, mà là đã có quá nhiều cơ hội ở cạnh cha mẹ để học nhưng lại nghĩ rằng những việc ấy chẳng có gì đáng kể. Thời gian có thể giúp chúng ta mua được những món đồ tốt hơn, sử dụng những dịch vụ tiện lợi hơn, nhưng không phải lúc nào cũng cho ta cơ hội quay lại để hỏi một câu rất bình thường: “Ba chỉ con làm cái này được không?” hay “Mẹ làm món này như thế nào vậy?”.

Vì thế, thay vì hỏi thế hệ cha mẹ có phải là những người cuối cùng biết sửa đủ thứ trong nhà hay không, có lẽ chúng ta nên hỏi mình còn muốn giữ lại bao nhiêu điều từ họ. Chúng ta hoàn toàn có thể sống hiện đại, sử dụng công nghệ, gọi thợ khi cần và tận hưởng những tiện nghi mà ngày trước cha mẹ chưa từng có. Nhưng giữa tất cả những lựa chọn ấy, vẫn nên dành chỗ cho khả năng tự chăm sóc bản thân, tự giải quyết những vấn đề vừa sức và trân trọng công sức đằng sau những điều tưởng như rất bình thường.

Bởi đến cuối cùng, một người trưởng thành không nhất thiết phải biết sửa chiếc quạt, thay vòi nước hay nấu mọi món ăn. Nhưng nếu một ngày căn nhà có chuyện gì đó trục trặc, người ấy không hoảng hốt, biết bắt đầu từ đâu và đủ bình tĩnh để tìm cách giải quyết, thì có lẽ đã học được một phần bài học mà cha mẹ từng truyền lại bằng chính cuộc sống của mình.

Còn anh em thì sao? Trong nhà các ông có ai từng là người “cái gì cũng sửa được” như ba, hay có món ăn nào của mẹ mà đến giờ vẫn không thể tìm lại đúng hương vị ngày xưa? Kể tôi nghe với, biết đâu những câu chuyện nhỏ ấy lại giúp chúng ta giữ được một phần ký ức đẹp mà cuộc sống bận rộn đang khiến mình dần quên mất.

Minh Trung
Minh Trung
Minh Trung là “ông giáo” thích viết lách, ưa nhìn đời qua lăng kính giàu cảm xúc và đôi khi hoài niệm.

Cùng chuyên mục