Mình nhớ những ngày đầu dùng Tailwind CSS, cảm giác đúng kiểu “ồ, hóa ra làm giao diện gọn gàng cũng có thể nhanh đến vậy”. Chỉ cần vài class là xong một layout mà trước đây phải viết cả đống CSS. Không lạ gì khi Tailwind trở thành một trong những framework phổ biến nhất thế giới, với hàng chục nghìn người theo dõi và đóng góp.
Thế nhưng, sự phổ biến đó lại không đồng nghĩa với sự bền vững.
Mới đây, Adam Wathan – người sáng lập Tailwind – xác nhận rằng công ty buộc phải cắt giảm tới 75% nhân sự. Lý do nghe qua thì rất hiện đại, thậm chí hơi… chua chát: AI (trí tuệ nhân tạo).
Câu chuyện bắt đầu từ một đề xuất tưởng như rất “vì cộng đồng”. Một lập trình viên muốn tạo ra phiên bản tài liệu Tailwind dạng văn bản thuần, để các mô hình AI có thể đọc và sử dụng dễ hơn. Ý tưởng này, nếu nhìn từ góc độ người dùng, thì quá hợp lý. AI đọc được tài liệu tốt hơn, code sinh ra nhanh hơn, lập trình viên nhàn hơn.
Nhưng với Tailwind, đó lại là một bài toán khác.
Adam Wathan thẳng thắn nói rằng ông không thể đồng ý, không phải vì ghét AI hay ghét cộng đồng, mà vì… công ty đang phải vật lộn để tồn tại. Trang tài liệu Tailwind từ lâu không chỉ là nơi hướng dẫn sử dụng, mà còn là “cửa ngõ” giúp người dùng biết đến các sản phẩm trả phí. Khi AI có thể tự quét tài liệu, tổng hợp kiến thức và sinh code, rất nhiều người không còn cần truy cập website nữa.
Hệ quả là lượng truy cập giảm mạnh, doanh thu cũng tụt dốc không phanh. Theo chia sẻ của Wathan, traffic website giảm khoảng 40% so với vài năm trước, còn doanh thu thì mất tới 80%. Trong bối cảnh đó, việc duy trì một đội ngũ đông đảo gần như là điều bất khả thi.
Điều khiến mình suy nghĩ nhiều nhất không phải là con số sa thải, mà là nghịch lý phía sau nó. AI đang giúp lập trình viên làm việc nhanh hơn, dễ hơn. Nhưng đồng thời, nó cũng cắt đứt mối liên hệ giữa “sản phẩm tốt” và “tiền để nuôi sản phẩm”. Làm Tailwind dễ dùng hơn không còn đồng nghĩa với việc Tailwind sống khỏe hơn.
Adam Wathan thừa nhận một điều rất thật: nếu không giải được bài toán tài chính, Tailwind có thể trở thành một dự án bị bỏ rơi, dù hàng triệu người vẫn đang dùng nó mỗi ngày. Một tương lai khá buồn cho một công cụ từng được xem là tiêu chuẩn mới của thiết kế web.
Câu chuyện này, với mình, không chỉ là chuyện của Tailwind. Nó là lời nhắc nhẹ nhưng sâu về mặt trái của AI. Chúng ta hưởng lợi rất nhiều từ trí tuệ nhân tạo, nhưng phía sau đó là những dự án, những con người đang loay hoay tìm cách tồn tại trong một thế giới mà giá trị bị “hút” về phía các mô hình lớn.
Có lẽ, câu hỏi không còn là “AI có thay thế con người không”, mà là: chúng ta sẽ xây dựng những mô hình bền vững thế nào để con người, mã nguồn mở và AI có thể cùng tồn tại?
Và câu trả lời, tiếc là hiện tại vẫn chưa rõ ràng.