HomeĐời sốngĐàn ông ngoài 40 nên duy trì những thói...

Đàn ông ngoài 40 nên duy trì những thói quen vận động nào?

Qua tuổi 40, nhiều người bắt đầu nhận ra cơ thể không còn phục hồi nhanh như trước. Một buổi đá bóng quá sức có thể khiến đầu gối đau vài ngày, thức khuya rồi tập luyện cũng dễ mệt hơn. Nhưng tuổi tác không phải lý do để đàn ông thu hẹp các hoạt động thể chất. Điều quan trọng là chọn đúng cách vận động, duy trì đều đặn và biết điều chỉnh theo khả năng của mình.

- Advertisement -

Một người đàn ông ngoài 40 có thể vẫn thích đá bóng, chạy bộ, đạp xe hoặc tập gym như thời còn trẻ. Chỉ có điều, sau một trận đấu cuối tuần, cảm giác đau mỏi đôi khi kéo dài sang cả đầu tuần. Những động tác trước đây thực hiện rất nhẹ nhàng nay khiến đầu gối, lưng hoặc vai lên tiếng. Cơ thể dường như đang nhắc rằng đã đến lúc chúng ta cần thay đổi cách vận động.

Tôi không nghĩ bước qua tuổi 40 đồng nghĩa với việc phải từ bỏ những môn thể thao yêu thích. Ngược lại, đây là giai đoạn đàn ông càng cần duy trì hoạt động thể chất để bảo vệ sức khỏe, giữ cơ bắp, kiểm soát cân nặng và duy trì khả năng vận động lâu dài. Điều cần thay đổi không phải là tinh thần yêu thể thao, mà là cách chúng ta tập luyện.

Ở tuổi này, nhiều người bắt đầu có những thay đổi tự nhiên về khối lượng cơ, sức mạnh, độ linh hoạt và khả năng phục hồi. Nếu công việc lại thường xuyên đòi hỏi ngồi nhiều, ít đi lại, tình trạng suy giảm thể lực có thể diễn ra nhanh hơn. Một người từng chơi bóng mỗi tuần có thể dần chuyển sang ngồi xem bóng đá, một người từng thích chạy bộ có thể bỏ giày chạy vì bận rộn hoặc đau mỏi.

Đàn ông ngoài 40 nên duy trì những thói quen vận động nào?

Điều đáng ngại không nằm ở việc chúng ta không còn chạy nhanh như năm 25 tuổi. Vấn đề là nếu ngừng vận động trong thời gian dài, những việc rất bình thường như leo cầu thang, mang đồ nặng, đi bộ xa hay cúi xuống sửa chữa một món đồ trong nhà cũng có thể trở nên khó khăn. Vì vậy, mục tiêu sau tuổi 40 không nhất thiết là lập kỷ lục mới, mà là giữ cho cơ thể đủ khỏe để tiếp tục làm những điều mình thích.

Thói quen đầu tiên tôi muốn nhắc đến là đi bộ. Đây là hoạt động dễ bắt đầu, ít tốn kém và phù hợp với nhiều người có lịch làm việc bận rộn. Không cần phải chạy bộ ngay từ đầu, cũng không nhất thiết phải mua đồng hồ thể thao để theo dõi từng bước chân. Chỉ cần dành khoảng 20–30 phút mỗi ngày để đi bộ với tốc độ phù hợp, chúng ta đã có thêm một khoảng vận động đáng giá.

Đi bộ nhanh có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, cải thiện thể lực và góp phần kiểm soát cân nặng. Với người làm văn phòng, đi bộ còn giúp phá vỡ những khoảng thời gian ngồi liên tục. Có thể đi bộ vào buổi sáng, sau bữa tối hoặc tranh thủ trong giờ nghỉ trưa. Nếu chưa quen, hãy bắt đầu bằng 10–15 phút rồi tăng dần khi cơ thể thích nghi.

Tuy nhiên, đừng biến đi bộ thành cuộc chạy đua với số bước. Một người có vấn đề về đầu gối nhưng vẫn đi bộ đều đặn trong phạm vi thoải mái có thể phù hợp hơn người cố đạt 10.000 bước mỗi ngày rồi đau nhức kéo dài. Hãy quan tâm đến cảm giác của cơ thể, địa hình, giày dép và khả năng phục hồi thay vì chỉ nhìn vào con số trên màn hình.

Thói quen thứ hai rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua: tập sức mạnh. Nhiều đàn ông ngoài 40 vẫn nghĩ tập tạ là việc dành cho người trẻ hoặc những người muốn có thân hình cơ bắp. Thực tế, rèn luyện sức mạnh có vai trò thiết thực hơn nhiều. Cơ bắp giúp chúng ta nâng, mang, đẩy, kéo và thực hiện các hoạt động thường ngày. Duy trì sức mạnh cũng góp phần bảo vệ khả năng vận động khi tuổi tác tăng lên.

Đàn ông ngoài 40 nên duy trì những thói quen vận động nào?

Không nhất thiết phải bắt đầu bằng những mức tạ nặng trong phòng gym. Các bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể như squat, chống đẩy, plank, nâng hông hoặc tập với dây kháng lực đều có thể đưa vào lịch vận động. Nếu chưa quen, hãy tập ít lần, chú trọng kỹ thuật và tăng dần độ khó. Người có bệnh lý xương khớp hoặc từng chấn thương nên lựa chọn bài tập phù hợp, có thể nhờ huấn luyện viên hoặc chuyên gia vận động hướng dẫn.

Tập sức mạnh khoảng hai buổi mỗi tuần là mục tiêu đáng tham khảo đối với người trưởng thành khỏe mạnh. Có thể chia bài tập cho các nhóm cơ chính như chân, hông, lưng, bụng, ngực, vai và tay. Điều quan trọng không phải tập đến kiệt sức mà là tạo được kích thích vừa đủ để cơ thể duy trì và cải thiện sức mạnh theo thời gian.

Một sai lầm khá phổ biến là chỉ tập những nhóm cơ dễ nhìn thấy như ngực, tay và vai. Đàn ông trung niên nên chú ý cả chân, hông, lưng và vùng thân trung tâm. Đây là những khu vực tham gia vào rất nhiều hoạt động hằng ngày. Đôi chân khỏe giúp leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống dễ dàng; cơ lưng và thân trung tâm hỗ trợ tư thế, giữ thăng bằng và thực hiện các động tác nâng đồ an toàn hơn.

Thói quen thứ ba là duy trì các hoạt động tăng cường sức bền tim mạch. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, chạy bộ nhẹ hoặc chơi những môn thể thao phù hợp đều có thể giúp cải thiện khả năng hoạt động của tim và phổi. Không phải ai ngoài 40 cũng cần chạy 5 km hay tham gia một giải bán marathon. Hãy chọn môn mình thích, có thể duy trì và không khiến cơ thể phải chịu áp lực quá lớn.

Đạp xe là lựa chọn đáng cân nhắc với những người thích vận động ngoài trời nhưng muốn giảm tác động lên khớp so với một số hình thức chạy bộ. Bơi lội cũng phù hợp với nhiều người cần hoạt động toàn thân trong môi trường giảm tải trọng lên khớp. Tuy nhiên, mỗi môn đều có yêu cầu riêng về kỹ thuật, thể lực và điều kiện an toàn. Người chưa biết bơi không nên tự ý xuống nước tập luyện một mình, còn người đạp xe cần chú ý mũ bảo hiểm, hệ thống phanh và giao thông.

Nếu yêu thích bóng đá, đàn ông ngoài 40 vẫn có thể tiếp tục ra sân. Nhưng có lẽ nên bỏ thói quen đến sân là lập tức đá hết sức, tranh bóng quyết liệt hoặc cố chạy theo những cầu thủ trẻ hơn cả chục tuổi. Hãy dành thời gian khởi động, làm nóng cơ thể, chọn cường độ phù hợp và biết dừng lại khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Một trận bóng vui vẻ với bạn bè đáng giá hơn việc cố thể hiện phong độ rồi phải nghỉ chơi nhiều tuần vì chấn thương.

Thói quen thứ tư là tập thăng bằng và phối hợp vận động. Chúng ta thường chỉ nghĩ đến cơ bắp và sức bền, nhưng khả năng giữ thăng bằng cũng rất cần thiết khi tuổi tác tăng lên. Những bài tập đơn giản như đứng một chân gần điểm tựa, đi bộ theo đường thẳng, tập chuyển trọng lượng cơ thể hoặc thực hiện các động tác kiểm soát thân người có thể giúp cải thiện khả năng phối hợp.

Các bài tập này đặc biệt hữu ích với người ít vận động hoặc cảm thấy cơ thể kém linh hoạt hơn trước. Có thể tập vài phút trong lúc nghỉ giữa các công việc, nhưng nên thực hiện ở nơi bằng phẳng, có điểm vịn chắc chắn nếu cần. Người thường xuyên chóng mặt hoặc có nguy cơ té ngã nên được tư vấn trước khi tập các động tác thăng bằng khó.

Thói quen thứ năm là dành thời gian cho sự linh hoạt và khả năng vận động của các khớp. Ngồi làm việc nhiều giờ có thể khiến vùng hông, lưng, vai và cổ trở nên căng cứng. Một số động tác kéo giãn nhẹ nhàng, xoay khớp trong phạm vi thoải mái hoặc bài tập vận động chủ động có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn.

Tôi nghĩ đây là phần nhiều người dễ bỏ qua nhất. Chúng ta thường muốn tập nhanh để còn về nhà, nên chỉ khởi động qua loa rồi bắt đầu nâng tạ hoặc chạy ngay. Nhưng một cơ thể đã ngồi cả ngày không nên bị đưa vào cường độ cao đột ngột. Hãy dành vài phút đi bộ chậm, vận động các khớp và thực hiện những động tác chuẩn bị phù hợp với môn tập.

Cũng cần hiểu rằng kéo giãn không phải cách chữa mọi cơn đau. Nếu một động tác gây đau nhói, tê hoặc cảm giác bất thường, không nên cố thực hiện chỉ vì nghĩ rằng cơ thể đang thiếu linh hoạt. Đau kéo dài hoặc tái phát cần được đánh giá đúng nguyên nhân thay vì tự kéo giãn mạnh hơn.

Một thói quen khác đáng duy trì là vận động nhẹ trong suốt ngày làm việc. Người ngoài 40 có thể tập gym hai buổi mỗi tuần, chạy bộ vào cuối tuần nhưng vẫn ngồi liên tục tám tiếng mỗi ngày. Đây không phải cách phân bổ hoạt động lý tưởng. Hãy đứng dậy sau những khoảng ngồi dài, đi lấy nước, đi bộ khi nghe điện thoại hoặc tranh thủ di chuyển giữa các công việc.

Nếu làm việc tại nhà, có thể đặt lời nhắc đứng dậy sau mỗi 45–60 phút. Nếu làm việc ở văn phòng, hãy tận dụng giờ nghỉ để đi bộ vài vòng thay vì tiếp tục ngồi trước màn hình. Những hoạt động nhỏ này không thay thế buổi tập chính, nhưng giúp ngày sống bớt thụ động.

Đàn ông ngoài 40 nên duy trì những thói quen vận động nào?

Vậy một tuần vận động thế nào là hợp lý? Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150–300 phút hoạt động thể chất aerobic cường độ vừa mỗi tuần, hoặc 75–150 phút hoạt động cường độ mạnh, đồng thời tập tăng cường các nhóm cơ chính ít nhất hai ngày mỗi tuần. Người trên 65 tuổi còn được khuyến nghị chú ý thêm các hoạt động đa thành phần có kết hợp thăng bằng và sức mạnh để duy trì khả năng vận động.

Đây là khung tham khảo cho người trưởng thành, không phải công thức bắt buộc mọi người phải áp dụng giống nhau. Một người khỏe mạnh, thường xuyên chơi thể thao có thể duy trì cường độ cao hơn. Người mới bắt đầu, thừa cân, đau khớp hoặc có bệnh nền nên tăng hoạt động từ từ và điều chỉnh theo khả năng.

Chẳng hạn, một lịch vận động đơn giản có thể được sắp xếp như sau:

  • Thứ hai: Đi bộ nhanh 25–30 phút.
  • Thứ ba: Tập sức mạnh toàn thân khoảng 25–35 phút.
  • Thứ tư: Đạp xe hoặc bơi nhẹ 30 phút.
  • Thứ năm: Đi bộ và tập một số động tác linh hoạt.
  • Thứ sáu: Tập sức mạnh toàn thân khoảng 25–35 phút.
  • Thứ bảy: Chơi thể thao hoặc đi bộ ngoài trời.
  • Chủ nhật: Vận động nhẹ, thư giãn và phục hồi.

Lịch này chỉ là ví dụ để hình dung cách phân bổ hoạt động, không phải kế hoạch phù hợp với tất cả mọi người. Có thể đổi ngày, giảm thời lượng hoặc chia nhỏ thành những buổi ngắn. Điều quan trọng là duy trì được sự cân bằng giữa vận động, nghỉ ngơi và khả năng phục hồi.

Một điểm đàn ông ngoài 40 cần chú ý là đừng xem việc tập luyện như cuộc thi với chính mình thời trẻ. Có thể trước đây chúng ta chạy 10 km không mệt, nâng được mức tạ nặng hoặc đá bóng liên tục cả trận. Nhưng cơ thể hiện tại có thể cần nhiều thời gian khởi động và phục hồi hơn. Cố gắng quay lại thành tích cũ trong vài buổi đầu tiên là cách dễ khiến bản thân quá tải.

Nếu đã nghỉ tập nhiều năm, hãy bắt đầu như một người mới. Đi bộ trước khi chạy, tập với mức tạ nhẹ trước khi tăng tải, giảm số hiệp nếu cần và quan sát phản ứng của cơ thể vào ngày hôm sau. Đau cơ nhẹ sau khi vận động có thể xuất hiện, nhưng đau khớp dữ dội, sưng, mất khả năng chịu lực hoặc đau kéo dài không nên bị xem là dấu hiệu của một buổi tập hiệu quả.

Giấc ngủ và dinh dưỡng cũng quyết định khả năng duy trì vận động. Một người thường xuyên ngủ thiếu, ăn uống thất thường và sử dụng nhiều rượu bia khó có thể phục hồi tốt sau những buổi tập. Hãy cố gắng ngủ đủ, ăn đa dạng thực phẩm, bổ sung nguồn protein phù hợp và uống đủ nước theo nhu cầu. Không cần chạy theo các loại thực phẩm bổ sung đắt tiền khi những nền tảng cơ bản vẫn chưa được duy trì.

Đàn ông có bệnh tim mạch, huyết áp, tiểu đường, vấn đề về xương khớp hoặc đã từng gặp biến cố sức khỏe nên trao đổi với bác sĩ về loại hình và cường độ vận động phù hợp. Người lâu ngày không tập luyện nhưng muốn bắt đầu chạy cường độ cao hoặc nâng tạ nặng cũng nên đánh giá thể trạng trước. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở bất thường, choáng váng hoặc tim đập bất thường khi tập, cần dừng lại và tìm trợ giúp y tế.

Tôi nghĩ sau tuổi 40, điều đáng quý không phải là chúng ta có thể tập nặng đến mức nào, mà là vẫn còn đủ sức để duy trì những hoạt động mình yêu thích. Một buổi đá bóng cuối tuần, chuyến đạp xe cùng bạn bè, cuộc đi bộ với vợ sau bữa tối hay vài giờ vui chơi ngoài trời với con đều có giá trị riêng. Muốn tận hưởng những điều ấy lâu dài, cơ thể cần được chăm sóc từ hôm nay.

Đừng đợi đến khi vòng bụng tăng lên, đầu gối đau thường xuyên hoặc leo vài tầng cầu thang đã hụt hơi mới bắt đầu tập luyện. Cũng đừng nghĩ rằng phải mua thẻ phòng gym, sắm đồng hồ thể thao hay xây dựng một lịch tập hoàn hảo mới có thể sống năng động hơn. Một đôi giày vừa chân, một khoảng thời gian cố định và vài bài tập phù hợp đã đủ để khởi đầu.

Tuổi 40 không phải vạch giới hạn của sức khỏe. Đó có thể là thời điểm đàn ông hiểu rõ hơn cơ thể mình cần gì, biết tiết chế khi cần và kiên trì với những thói quen có ích. Chúng ta không nhất thiết phải khỏe hơn tất cả những người trẻ, nhưng hoàn toàn có thể chủ động giữ cho mình đủ khỏe để bước tiếp, làm việc, chăm sóc gia đình và tận hưởng cuộc sống trong nhiều năm nữa.

Minh Trung
Minh Trung
Minh Trung là “ông giáo” thích viết lách, ưa nhìn đời qua lăng kính giàu cảm xúc và đôi khi hoài niệm.

Cùng chuyên mục